PFOA-grond gestort in polder Sliedrecht-Noord blijkt zwaar vervuild

door Peter Donk
SLIEDRECHT – De PFOA-grond die begin maart 2021 is afgevoerd vanaf Benedenveer naar de polder in Sliedrecht-Noord was zwaar vervuild. Dat blijkt uit monsters van de Vrije Universiteit (VU) Amsterdam. Johan Lavooi en Joop Keesmaat lieten de over het weiland uitgereden grond en bestaande veengrond op die plaats onderzoeken. “Naar onze mening had deze grondverplaatsing onder het huidige handelingskader dus absoluut niet plaats mogen vinden. Het hoeft geen betoog dat dit, als wij gelijk hebben (en je zou hopen dat dit niet zo is) zeer ernstig is en ook grote gevolgen kan hebben.” Online krant Sliedrecht24 zette eerder al vraagtekens bij het storten van de vervuilde grond in de polder.

Eerder berichtte Sliedrecht24 meerdere keren uitgebreid over het storten van de grond in de polder, naast het moestuincomplex. (© Archieffoto RPAS Peter Donk / Dronetv.nl)

Tekst gaat verder onder video.
Het uitrijden van de vervuilde grond begin maart 2021. (© Video RPAS Peter Donk / Dronetv.nl)

Grondcertificaten, een brief met vragen, foto’s van gedane monsters en een video zijn dinsdag 6 april 2021 aan de leden van de gemeenteraad gestuurd. Lavooi en Keesmaat zetten vraagtekens bij de verplaatsing van de grond van Beneden naar Sliedrecht-Noord. Eerder berichtte de gemeente aan Sliedrecht24 dat ze op de hoogte was, het aan de aannemer was en de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid toestemming had gegeven voor het uitrijden van de grond.  “Dit grondtransport is bij ons bekend. De grond die wordt toegepast in Sliedrecht-Noord komt van Benedenveer. Deze grond heeft een licht verhoogd PFAS-gehalte. Belangrijk in deze situatie is dat het PFAS-gehalte van de grond uit Benedenveer lager is dan het PFAS-gehalte in de grond van Sliedrecht-Noord. De grond die nu wordt toegepast is dus minder vervuild met PFAS. Daarom kan dit grondtransport op goede manier plaatsvinden en hebben wij hier toestemming voor gegeven. Dit na goed overleg met de gemeente en het waterschap”, liet woordvoerder Lydia Slob van de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid woensdag 3 maart 2021 weten na vragen van online krant Sliedrecht24.

Monsters
Lavooi en Keesmaat refereren aan deze berichtgeving in hun brief aan de raad. “Net als enkele andere Sliedrechters verkeerde ik in de veronderstelling, dat die Benedenveer-grond de afgelopen vijftig jaar fors verontreinigd was door de PFOA-uitstoot van DuPont en Chemours. Ik besloot daarom om op vrijdag 5 maart 2021 twee grondmonsters van die berg bij de Benedenveer te nemen.​ Inmiddels bleek, dat Johan Lavooi dezelfde twijfels had en bij de Omgevingsdienst Zuid Holland Zuid op 4 maart 2021 schriftelijke vragen had gesteld over de legitimiteit en eventuele gezondheidsgevaren”, schrijft Keesmaat, “Zaterdagmiddag 6 maart 2021 zijn we samen naar het bewuste weiland in de polder gegaan en ook daar hebben we grondmonsters genomen van de originele poldergrond én natuurlijk van de daar gestorte ‘Benedenveer-grond’.  

Tekst gaat verder onder video.
Het vullen van de potjes met grond. (Opnamen Johan Lavooi en Joop Keesmaat)

In tegenspraak
Er gingen die dag ook aanvullende vragen de deur uit naar de Omgevingsdienst over de dikte van de aangebrachte laag (toen ca 50 cm) en de gevolgen daarvan; Daar is – ondanks de schriftelijke toezegging hierop snel te antwoorden – volgens de heren tot op de dag van vandaag geen gehoor aan gegeven. Keesmaat: “Het laboratorium van de Vrije Universiteit Amsterdam heeft vervolgens de grondmonsters onderzocht en de uitkomstenzijn in een officiële analyse certificaat vastgelegd.”

Tekst gaat verder onder tweet.

“De resultaten hiervan hebben ons geschokt. Er bleek, dat de grond van het weiland in de polder 19 mg/kg PFOA bevat, terwijl dat voor de vanuit de Benedenveer gestorte grond op gemiddeld 28 mg/kg uitkwam. Oftewel 50% zwaarder vervuild met PFOA. Dat is dus in tegenspraak met de bewering van gemeente en Omgevingsdienst”, aldus Keesmaat.

Ver en ver boven
Hoe zit het met de regels? Lavooi: “Wij hebben daarover Prof. Dr. Jacob de Boer van de VU Amsterdam geraadpleegd. ​Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft in 2019 en 2020 richtlijnen opgesteld. In de laatste versie van 2 juli 2020 van het ‘Tijdelijk Handelingskader voor hergebruik van grond en baggerspecie’ staat, dat de gestorte grond altijd vergelijkbaar of schoner moet zijn dan de ‘ontvangende grond’. Voorts staat er dat de maximale toepassingswaarde van grond met PFOA is vastgesteld op 7 mg/kg voor wonen of industrie en op 1,9 mg/kg in de klasse landbouw/natuur. Daar zitten de gevonden waarden dus ver en ver boven! Naar onze mening had deze grondverplaatsing onder het huidige handelingskader dus absoluut niet plaats mogen vinden. Het hoeft geen betoog dat dit, als wij gelijk hebben (en je zou hopen dat dit niet zo is) zeer ernstig is en ook grote gevolgen kan hebben.”

Reeks vragen
Lavooi en Keesmaat heeft de gemeenteraad een aantal vragen voorgelegd, waar zij een antwoord op willen hebben. Ze willen weten op welke wijze de besluitvorming tussen het college, alsmede de omgevingsdienst en het waterschap over de grondverplaatsing tot stand isgekomen. “Hoe is dat besproken en zijn daar stukken van? Zijn er tevoren grondmonsters gedaan in het oorspronkelijke en het zogenaamd ontvangende gebied en zijn daar officiële analyse-certificaten van?” Ook willen ze weten door wie en aan wie er formeel toestemming is verleend voor het afvoeren van deze PFOA houdende grond en het uitrijden op het weiland naast het volkstuincomplex. “Is het transport in opdracht en onder verantwoordelijkheid van de gemeente Sliedrecht uitgevoerd of door een andere betrokken partij? Wat is uw reactie op deze brief met betrekking tot onze grondmonsters en onze interpretatie van het zogenaamde tijdelijk handelingskader van 2 juli 2020 van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat?” Lavooi en Keesmaat willen dat de gemeenteraad één en ander tot op de bodem uitzoekt.