De laatste column in de serie omtrent verkiezingen. Of zal ik er nog eentje doen na de verkiezingen, om het af te leren?
Komende woensdag 18 maart, mag elk stemgerechtigde stemmen. Heb jij het al in je agenda staan? Ben je er al uit welke kandidaat jouw stem waard is? Ik ben benieuwd welke kandidaten voldoende stemmen krijgen om een raadszetel in te kunnen nemen. Zouden er verschuivingen komen tussen de partijen of blijft alles zoals het was? Ik hoop in ieder geval dat elk komend raadslid principes heeft en die komende jaren ook weet vast te houden.
Ooit ging ik de politiek in om mijn principes. Als raadslid wil je juist vanuit je principes iets goeds doen voor anderen en voor het dorp. Het dorp waarin je misschien geboren en getogen bent of al enige tijd woont. Dat geldt denk ik voor bijna alle wannabeepolitici die staan te trappelen om aan de slag te gaan.
Maar … principes en politiek, gaat dat wel goed samen? Natuurlijk zou je zo op het eerste oog zeggen. Dat is een prima combinatie. Principes hebben is een goed iets. Althans, zo is het mij altijd geleerd. En ze zijn onderdeel van mijn dagelijkse leven. Natuurlijk moeten het dan wel principes zijn die positief zijn en goed zijn voor mens, dier en samenleving. Die goed zijn voor ons mooie dorp.
Want ook egoïstische mensen kunnen principes hebben van waaruit ze leven en waar ze hun beslissingen op baseren. Het principe ‘zoveel mogelijk eigen belangen vervullen’ of ‘carrière maken over de rug van inwoners’ is niet mijn soort principe, zeg maar.
Je principes bewaken en bewaren is best lastig. Want soms zijn bepaalde keuzes makkelijker als je geen rekening hoeft te houden met principes. Het vasthouden aan principes kan zelfs problemen geven of confrontaties geven op werk, privé en ook in de politiek. Zo ben ik best wel een soort van jaloers op mensen die hun principes te pas en te onpas veranderen of inruilen. Je moet het maar kunnen, zou ik zeggen. En ja … dat is cynisch bedoeld.
In het weekend zijn ze principieel, maar doordeweeks nemen ze het allemaal niet zo nauw. Op het werk volgen ze trouw op wat ze opgedragen krijgen, maar thuis botvieren ze hun opgekropte frustratie op hun gezin en laten ze hun gezinsleden voor alles opdraaien. Soms zijn ze wel principieel, maar een dag later weer even niet. Soms houden ze zich keihard vast aan hun principes en een week later zijn ze zo vloeibaar als wat. Carrière maken, meer geld verdienen of bezit vergaren staat boven principes hanteren.
Misschien ken je wel van die mensen om je heen. Misschien ben jij zelf wel zo iemand die principes alleen gebruikt wanneer het jou uitkomt.
Een goede test voor je principes en of je een beetje stevig in je schoenen staat op dat gebied is de (lokale) politieke wereld binnenstappen. Op een gegeven moment kreeg ik namelijk wel last van die combinatie tijdens mijn gemeenteraadsperiode. Mijn principes stevig vasthouden en iets zien te bereiken in de politiek is niet altijd makkelijk. En blijkbaar viel dat op, want een burgemeester hield me ooit eens een spiegel voor; “Peter, als jij minder principieel zou zijn, kun je veel meer bereiken in de politiek.” He, dacht ik? Ik ben juist de politiek ingegaan voor en door mijn principes. Maar als ik meer wil bereiken, moet ik juist mijn principes minder laten gelden? Zouden dan al die andere geslaagde politici, landelijk, regionaal of lokaal, dan minder principes hebben? Of hun principes minder of niet laten meetellen? Ik heb nooit geweten of deze opmerking nu als compliment of kritiek was bedoeld.
Kijkend naar de politiek van nu, met de kennis van toen, zie ik dat politiek en principes vasthouden een lastige combinatie blijft. En zeker ook in verkiezingstijd lopen deze nogal eens door elkaar. Ik noem er maar een paar willekeurig:
• Vele beloften worden gedaan tijdens verkiezingstijd, maar na de verkiezingsuitslag leggen we die snel naast ons neer als het een partij uitkomt. Want op het pluche terechtkomen of blijven is belangrijker dan gemaakte beloften nakomen.
• Maar een deel van de politieke waarheid vertellen (1 kant belichten van een dossier, probleem of situatie) wordt gezien als tactiek i.p.v. transparant en betrouwbaar willen zijn 360 graden rond.
• Leugentjes om bestwil worden niet gezien als bedrog naar de ander toe, maar zijn gewoon onderdeel van de partijstrategie.
• Overdrijven van feiten (percentages, financiën, cijfers, etc.) en daardoor kiezers op het verkeerde been zetten is onderdeel van gedrag en houding door politici binnen en buiten de raadszaal.
• Doen alsof je die ander (kiezer of ander raadslid) zo ontzettend mag en mooi weer spelen (fijn dat ik je zie / leuk dat je er bent / prettig dat ik je heb gesproken), maar achter diens rug om de ander in kwaad daglicht stellen of totaal niet serieus nemen.
• Praten met partner of derden over politieke stukken en dossiers waar geheimhouding op ligt.
• Of juist als college bijv. geheimhouding op stukken leggen, omdat men geen sociale onrust wil in het dorp of omdat het tactisch beter uitkomt. En hiermee raadsleden de mond snoeren, want over geheime stukken mag niet openbaar gesproken worden binnen en buiten de raadszaal. En dat komt een zittend college soms best wel goed uit.
Als je nog niet precies snapt wat ik bedoel, zou ik zeggen: laat de opmerking “Daar heb ik geen actieve herinnering aan” maar even doorwerken. Die herken je vast wel en is het schoolvoorbeeld van liegen en bedriegen. Laat ik hem sterker neerzetten: dat is puur bedrog!
Ach … zo kan ik nog wel even doorgaan. Politiek en alles wat daarbij komt kijken maakt je een mooier … of minder aantrekkelijk persoon.
Ik ben erg benieuwd welke kandidaat-politici sterk genoeg blijken te zijn om principes te allen tijde vast te houden. Natuurlijk heeft iedereen dat voornemen, hoop ik, maar de praktijk is stugger en lastiger dan het op het eerste oog lijkt. Of zouden we in ons dorp ook personen hebben die hun principes bij voorbaat al inwisselen om maar goed te scoren, pluche te verkrijgen of te behouden, meer stemmen te bemachtigen of hun eigen carrière te bevorderen? Dat laat ik maar aan uw fantasie over.
“Maar Peter, politiek is toch altijd water bij de wijn doen? Misschien niet in verkiezingstijd, maar daarna toch zeker” zou een inwoner kunnen zeggen. Jazeker, maar water bij de wijn doen kan ook zijn je principes een klein beetje aan de kant schuiven. En als je daaraan begint … is het einde zoek. Je moet het maar kunnen. De spreekwoordelijke wijn wordt er in ieder geval niet smaakvoller van.
Beste kiezers van Sliedrecht. Ik wens u veel wijsheid toe voor komende woensdag. Kies bewust en volg je principes!
Peter de Borst
verhalenverteller, spreker en woordkunstenaar bij GaafWoord
verhalenverteller, spreker en woordkunstenaar bij GaafWoord
Let op! Een column bevat altijd een mening en mag prikkelen. Dit artikel staat dan ook op de pagina Opinie. Elke lezer mag een column aandragen (let op: de column is echt een column en geen ingezonden brief).
Complimenten voor Sliedrecht24 dat zij dit publiceren.
Wat een goede verhalenverteller!
Mevrouw de Groot, wordt het niet eens tijd om te stoppen met hier steeds fanatiek campagne te voeren?
Hoort hier niet, ten tweede bestaat de kans dat steeds meer mensen zich gaan ergeren aan uw reacties, en daardoor ook de door u zo verheerlijkte partij links laten liggen, en er beslist niet op zullen stemmen.
Drammers hebben we al genoeg in Nederland, zelfs te veel.
Redactie, is deze reactie niet een beetje laat nadat hij mischien wel 50 x, zeker de laatste weken dagelijks, al geplaatst is?
Inderdaad, ze roept bij mij echt weerstand op, zou bijna sgp gaan stemmen, zo zat ben ik haar riedeltjes!
Simone, de reacties zijn niet bedoeld om voortdurend campagne te voeren.
Stem lokale partij as woensdag Slydregt.NU of @prosliedrecht
Heel belangrijk voor de toekomst van Sliedrecht om te gaan stemmen!
Nee tegen Den Haag
Ja voor Sliedrecht ✅
Een gemeenteraadslid behoort een volksvertegenwoordiger te zijn. In hoeverre gaat het dan om “eigen principes” van een gemeenteraadslid?
Zijn gemeenteraadsleden daarom zo slecht te bereiken om iets duidelijk te krijgen?
Gaat het om hunzelf of om de samenleving?
Deze column roept wel vragen op, en tegelijkertijd vallen de puzzelstukjes in elkaar.