SLIEDRECHT – De gemeenteraad neemt tijdens de besluitvormende vergadering van dinsdag 5 juli 2022 een belangrijke beslissing. Het College van B & W stelt de gemeenteraad voor om (ook) voor geothermie te kiezen als toekomstige duurzame warmtebron. Dus voor aardwarmte. Energie winnen door gebruik te maken van het temperatuurverschil tussen het aardoppervlak en diep in de aarde gelegen warmtereservoirs.
Een deel van de gesteenten in de bovenste kilometers van de aardkorst is poreus en gevuld met water. Op twee tot drie kilometer diepte bevindt zich dus water met een temperatuur van wel 70 tot 100 ˚C. De energie die in dit warme water zit wordt ‘aardwarmte’ of ‘geothermie’ genoemd. (Afbeelding uit rapport)
Om tot een weloverwogen beslissing te komen, is onder meer met een groot deel van de (oude) gemeenteraad enige tijd geleden een bezoek gebracht aan een locatie in het Westland, waar warmte door middel van geothermie wordt gewonnen voor tuinbouwkassen én is het bijna twintig pagina’s tellende rapport ‘Kiezen voor geothermie, afwegen toeten vergunnen’ opgesteld, waarin vooral standaard wordt uitgelegd wat geothermie inhoudt. Met hierin de voor en nadelen. Kans op een aardbeving door geothermie wordt klein genoemd.
Duurzame oplossing
In de notitie wordt geschreven: “De opwarming van de aarde neemt sneller toe dan verwacht en de noodzakelijke daling in uitstoot van broeikasgassen is nog niet ingezet. Binnen de EU en door de Rijksoverheid is het reductiedoel voor 2030 daarom ook naar boven bijgesteld (minstens 55%). Niet alleen vanuit de noodzaak de CO2 uitstoot te reduceren, maar juist ook vanwege de sterk stijgende kosten van een instabiel wordend fossiel brandstof systeem met ongewenste geopolitieke afhankelijkheden, is werken aan duurzame oplossingen gewenst.”
Warmtenet
Eén van de belangrijke doelstellingen uit de Regionale Energiestrategie (REs) 1.0 is om in de Drechtsteden 12.000 woningen (en liefst 25.000) van het gas af te halen voor 2030. In Sliedrecht is hiervoor het warmtenet in ontwikkeling. Een groot deel van het woningbezit van Tablis Wonen wordt, mede door Stimuleringsregeling Aardgasvrije Huurwoningen (SAH) subsidie, op het warmtenet aangesloten. Daarnaast worden particuliere grondgebonden woningen en VVE’s in de proeftuin Sliedrecht-Oost aangesloten. Tot nu toe wordt het warmtenet gevoed door een gasgestookte Tijdelijke Warmtecentrale (TWc) waarop inmiddels meer dan 1000 woningen zijn aangesloten. De backbone (hoofdleidingnet) van het warmtenet wordt door HVC naar Sliedrecht-West doorgetrokken. Op die zogeheten backbone worden vanaf 2023-2024 duurzame bronnen aangesloten, waardoor de afhankelijkheid van aardgas en de CO2 uitstoot fors vermindert.
Niet nieuw
Dat geothermie daarbij wordt beschouwd als een voor de hand liggende duurzame bron voor een robuust warmtenet is op zichzelf niet nieuw. In de Samenwerkingsovereenkomst (Sok) Warmtelevering Sliedrecht (2 mei 2017 gesloten tussen Provincie Zuid Holland, het openbaar lichaam Drechtsteden, HVC, Tablis Wonen en de gemeente Sliedrecht – red.) uit 2017 wordt al gesproken over geothermie als toekomstige bron. In het uitvoeringsplan ‘Sliedrecht Oost aardgasvrij’ (juni 2018 – red.) waarop de proeftuin subsidie is toegekend, wordt de doorontwikkeling van het warmtenet naar geothermie uitgebreid beschreven. In 2019 is door het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) een opsporingsvergunning voor geothermie aan HVC toegekend.
Ruimtelijke inpassing
Kiezen voor geothermie vereist – zo schrijft het college in hun rapport – de afweging of deze warmtebron bijdraagt aan de realisatie van de klimaatdoelen. Het vereist een toetsing om te bepalen of het voldoet aan de veiligheids- en milieunormen. En het vereist een zorgvuldige vergunningverlening, waarvoor de bevoegdheid bij het ministerie van EZK ligt en de gemeentelijke rol adviserend is. “Natuurlijk zal een eventuele geothermiecentrale goed ingepast moeten worden in de ruimtelijke kaders die er in Sliedrecht op de beoogde locatie (gaan) gelden. In het te volgen proces zal daar ook zeker aandacht aan worden besteed. Maar voor de afweging of geothermie in Sliedrecht gewenst is om de klimaatdoelen te behalen en om te toetsen of het proces veilig voor de omgeving, mens en milieu wordt uitgevoerd zijn deze ruimtelijke kaders nog niet noodzakelijk. De vaststelling daarvan zal dan ook worden meegenomen in het omgevingsplan voor de beoogde locatie”, aldus het college aan de gemeenteraad, die ongetwijfeld nog de nodige vragen hebben.