COLUMN: ‘Schone schijn’

Hoe goed hebben we het allemaal geregeld in ons kikkerlandje? 
 
De laatste actualiteiten laten zien dat we kwetsbaarder zijn op veel terreinen dan we dachten. Heel vaak hebben politici en andere hoge heren en dames een moraliteit dat we alles zo goed geregeld hebben in ons landje. Onder het motto ‘problemen hebben we niet, wel uitdagingen’ bagatelliseren ze veel zaken al langere tijd, een soort standaardhouding voor sommigen. Vaak worden dan ook zaken vergeleken met landen waar het op een bepaald gebied een grotere puinzooi is. Want dat is altijd een goede tactiek: laten zien dat Nederland het op bijv. het weg- en vervoersgebied vele malen beter doet dan een zandland ergens in het zuiden van onze wereldbol. Maar dat is alleen vol te houden totdat de werkelijkheid de leugens, praatjes en schone schijn inhaalt. 
 
De laatste tijd zien we binnen onze eigen regio hoe kwetsbaar we in de praktijk eigenlijk zijn op het gebied van weg en vervoer. De brug naar Dordrecht 9 maanden eruit. De spoorbrug bij Baanhoek voor fietsers, wandelaars etc. is afgesloten voor de gewone burger. De brug bij Gorinchem verboden voor vrachtwagens i.v.m. opnieuw haarscheurtjes. Grote delen van de A27 liggen er regelmatig tot 2031 uit door wegwerkzaamheden. Treinen rijden niet of mogen maar beperkt over het spoor. 
En dan steeds mooi in de media herhalen hoe goed we het wel geregeld hebben met bijv. pontjes inzetten … pffffff, je moet het maar willen, kunnen en durven. En om er zelfs een soort aftrapfeestje van te maken met lachende gezichten, vlaggen, slingers en mooie woorden is best wel een beetje misplaatst, toch? Niet elk persmomentje is ook een lachmomentje, een les om in gedachten te houden voor ons nieuwe college. Of is dat allemaal om nog een beetje de schijn op te houden dat we het zo goed geregeld hebben op verkeersgebied in onze regio? 
 
Als je je wat dieper verdiept in de diverse voorbeelden lokaal, regionaal en landelijk, dan bemerk je al snel dat veel zaken vallen onder ‘schone schijn’. En daar bedoel ik dan niet de prachtige en komische Engelse serie mee, waarin Hyacinth Bucket de schijn hoog probeert te houden, want dat was namelijk wel om te lachen. 
 
Een ander willekeurig voorbeeld: de jonge gamechanger en verpleegkundige Teun Toebes (google maar eens op zijn naam) heeft ons afgelopen jaren laten inzien dat onze zorg voor mensen met dementie wel goed lijkt, maar eigenlijk helemaal doorgeslagen was. En daardoor totaal de plank misslaand, want er werd nog minimaal rekening gehouden met de behoeften van de mensen met dementie. Het ging niet meer om hen, maar om aan alle regels, wetten, voorwaarden en administratieve rompslomp te voldoen. Veiligheid was vele malen belangrijker dan levenskwaliteit. Waardig afscheid nemen van het leven ondanks aftakeling door dementie, dachten we achter gesloten deuren, 24 uur luiers en ongezellige en sfeerloze brandveilige gangen en kamers wel goed geregeld te hebben. Goed dat hij juist laat zien dat in andere landen (ja, ook die landen die door sommigen ‘achtergestelde landen’ genoemd worden) menswaardiger met mensen met dementie wordt omgegaan dan in ons rijke en zogenaamde ‘wijze’ westen. 
 
Hoe komt het toch dat we vaak zo graag doen alsof we zaken goed geregeld hebben in plaats van gewoon de werkelijkheid realistisch neer te zetten? Schamen we ons soms zo dat we gaan camoufleren? Of zijn we zover afgedwaald dat we de realiteit gewoon niet meer zien of willen zien? Is het onderdeel van het politieke spel om de schone schijn zo lang mogelijk op te houden? Totdat de werkelijkheid ons inhaalt? 
U kunt nog veel meer voorbeelden bedenken die met schone schijn onder het kleedje werden geveegd. Denk maar eens aan de toeslagenaffaire, schijnveiligheid van de mondkapjes, etc. 
 
U kent vast ook wel zo’n iemand uit nabije omgeving waar altijd alles zo goed en fijn verloopt. De relatie is perfect, ze zijn na 20 jaar nog smoorverliefd op hun partner, hun kinderen doen het supergoed op school en zijn zo makkelijk en ga maar zo door. Maar ondertussen, achter de zogenaamde veilige muren, gebeurt er van alles binnenskamers. 
Als een collega regelmatig zegt dat het zo goed gaat thuis, dat ze het perfecte leven heeft, word ik echt wel een beetje achterdochtig. Dan is het wachten op de spreekwoordelijke vulkaanuitbarsting, waarin opeens de relatie beëindigd wordt, de kinderen draken blijken te zijn, het huis onder water staat, en noem het maar op. 
 
Ik moest ook aan schone schijn denken toen het herinneringsbordje voor de dappere Sliedrechtse strijder tegen de wereldvervuiler Dupont en latere Chemours, Joop Keesmaat, onthuld werd. Meer dan terecht dat deze man eindelijk eens credits krijgt voor al zijn werk, inzet en strijd. Maar hij had dit veel meer verdiend tijdens zijn leven! Nu voelt het toch als mosterd na de maaltijd. Ik zie nu zelfs opeens bepaalde mensen hem eren, als voorbeeld stellen en mooie woorden aan hem besteden, terwijl Joop en zijn medestrijders zo vaak bij leven tijdens deze strijd zoveel bewuste tegenwerking kregen. Negeren en soms zelfs weglachen was vaak het motto door o.a. de lokale, regionale en landelijke politiek. Misschien kwets ik mensen, maar ik krijg echt een zuur maaggevoel dat naar boven komt als ik nu bepaalde gedragingen zie en hoor van hen die Joop en zijn strijd zo vaak kleineerden. Bah… ik tuf het maar even uit… pffft!! 
 
Ik hoop dat we met de nieuwe politieke wind in ons dorp de schone schijn meer achter ons gaan laten. Of ze dat gaat lukken, we zullen het zien. 
Wees realistisch, wees duidelijk en transparant over plannen, financiën en ontwikkelingen. En loop a.u.b. niet te veel mee in de tredmolen waar iedereen in politiek land al zo vaak in meedraaft. Dan wordt je als nieuw college namelijk alweer snel saai grijs en dat zou zonde zijn van de frisse kleuren geel, groen, rood en blauw. 
Doe wat je zegt en zeg wat je doet! 
 
Ik wens u allen een week vol realisme toe. Maar vergeet a.u.b. niet de humor, want ons dorp kan echt wel wat meer van het soort schone schijn van lady ‘Bouquet’ gebruiken. 
 
Peter de Borst 
verhalenverteller, spreker, woordkunstenaar en columnist bij GaafWoord
 
Let op! Een column bevat altijd een mening en mag prikkelen. Dit artikel staat dan ook op de pagina Opinie. Elke lezer mag een column aandragen (let op: de column is echt een column en geen ingezonden brief).