De uitspraak ‘op de man spelen’ kennen we allemaal wel. En voor ‘man’ mag u in deze ook vrouw lezen. En om het nog wat breder te trekken, mag u ‘man’ ook veranderen in welke letter uit de huidige lhtbiq-gemeenschap dan ook. Jawel, uw columnist probeert iedereen aan te spreken, want blijkbaar is het tegenwoordig zo dat niet iedereen zich herkent in de woorden man of vrouw. Misschien worden mensen zelfs wel boos als ik hen aanspreek met de termen heer of mevrouw. Of mensen voelen zich misschien aangevallen, je weet maar nooit. Nee, laat ik het maar veilig houden en wat vagere woordkeuzes en uitspraken gebruiken. Voordat je het weet, komen er klachten, negatieve feedback, word ik gecanceld of krijg ik zelfs een heuse reprimande.
Ik probeer de column persoonlijk te maken. Dat lijkt me toch geen probleem? Al moet je wel heel erg oppassen met het persoonlijk maken van zaken in deze tijd. Voor je het weet, wordt je verweten dat je op de persoon speelt.
Tegenwoordig is het blijkbaar zo dat het op de persoon spelen van kritiek, feedback, opmerkingen of een ongezouten mening geven over iemand al snel weggezet wordt met de woorden dat op de ‘man’ spelen totaal niet acceptabel is. Dat het een grens overgaat. Natuurlijk snap ik dat boze woorden, vaak voortkomend uit emoties, hard en scherp kunnen zijn. En die kunnen keihard binnenkomen. In die valkuil trap ik zelf ook nog wel eens. Maar die emoties en gevoelens worden blijkbaar opgeroepen door een bepaalde persoon die iets doet of juist iets nalaat. En dan is het heel menselijk dat men een reactie geeft die ook een emotionele lading heeft. De mens is nu eenmaal een wezen dat door emoties en gevoelens en alle bijbehorende hormonen beïnvloed en gestuurd wordt. Emoties maken de mens ook mens, al moeten de uitlatingen wel menselijk blijven natuurlijk.
Tot 10 tellen en dan pas rustig reageren zou altijd het beste zijn, maar ondanks dit voornemen blijf ik zelf ook regelmatig nog hangen bij cijfer 5 en reageer dan. Is al wel beter dan voorheen, dus die 10 ga ik zeker een keer behalen. Je moet wat na te streven hebben in het leven, toch? Bij welk cijfer ben jij blijven hangen?
Maar tegenwoordig wordt heel snel dit soort directe feedback, zeker als ze online geuit worden, standaard weggezet als ‘not done’. En m.i. gebeurt dat soms ook echt wel te snel. Of het gebeurt te pas en te onpas. En jawel, soms ook als soort ‘tactiek’ om maar niet naar de boodschap in zo’n reactie te hoeven luisteren. En dat vind ik best wel vreemd, eerlijk gezegd.
Als ik een onenigheid heb met iemand over zijn of haar gedrag, dan is mijn reactie en feedback toch echt bedoeld voor dat specifieke individuele persoon. Als bijv. een wethouder, bestuurder, manager, leidinggevende, raadslid of wie dan ook in mijn ogen een verkeerde beslissing neemt, moet ik hem of haar hiermee kunnen aanspreken of confronteren. Zowel persoonlijk face-to-face als online. Want ik vind dat betreffende persoon, bijv. een wethouder, in zijn of haar werk niet goed bezig is. Ik heb het dan niet over een ander collegelid, maar over een specifiek persoon die in zijn functie iets niet goed doet.
Dat geldt ook voor mij als columnist. Als u bijv. vindt dat ik als columnist te ver ga, mensen bewust kwets, op kwetsbare tenen trap, de plank totaal missla of wat dan ook, dan is uw kritiek toch op mij als persoon gericht. Op Peter, die een beetje de columnist probeert te spelen. Niet op andere columnisten. De kritiek of feedback is puur op mij als persoon gericht.
Dan moet u ook gewoon het beestje bij de naam kunnen noemen: “Peter, dit slaat echt nergens op, wat een slecht werk lever je af. Zoek een andere functie, man. Je kunt beter gewoon je mond houden, loser die je er bent, een ezel zou het nog beter doen.”
Gewoon duidelijk voor de zender en voor mij als ontvanger. Is natuurlijk niet altijd leuk om zulke feedback te ontvangen, maar voor iedereen begrijpelijk wat er bedoeld wordt.
Of ik me dan wel of niet aangesproken voel, is natuurlijk helemaal aan mezelf. En of ik iets doe met dat soort feedback is helemaal de vraag, want het bekende ‘ronde archief’ is altijd en overal geduldig.
Maar helaas zijn veel mensen wel erg gevoelig geworden in dit soort zaken de laatste jaren. “Geachte columnist van mediakrant Sliedrecht24, ik noem bewust niet uw naam, want wil u niet in welke vorm dan ook als persoon aanspreken, maar ik begrijp uw intentie met deze woorden, gevat in een column, niet zo goed, eerlijk gezegd. Mag ik u ter overdenking meegeven om deze functie maar te gaan beëindigen en een andere uitdaging elders te proberen te zoeken? En begrijp me goed, hiermee wil ik niets zeggen over u als persoon en mens; u lijkt me juist een toffe peer! Het gaat mij puur in deze om het uitvoeren van uw functie als columnist. Ik wens u het beste.”
Als ik eerlijk ben, zou ik bijna over mijn nek gaan van zo’n laatste reactie. Misschien 100% punten voor correctheid, maar mijn maaginhoud komt wel omhoog. Woorden worden zo redelijk betekenisloos en nietszeggend.
Veel mensen kunnen tegenwoordig niet meer tegen kritiek. We hebben met elkaar best wel lange en gevoelige tenen gecreëerd en zijn ook wel erg snel gekwetst. Alsof we kwetsbaar Chinees porselein zijn waar iedereen voorzichtig mee om moet gaan. Daardoor is men soms ook wel erg bang geworden om iets te zeggen over een ander. Als je dat op straat doet, heb je voor je het weet een mes tussen je ribben. Als je dat online doet, word je geblocked. Elkaar direct aanspreken lijkt bijna onmogelijk aan het worden. Als dit ook een gevolg is van onze rubberen tegelparadijsmentaliteit, dan kunnen we onze borst nog natmaken voor de nabije toekomst. En het creëert tevens een omgevingscultuur waarin mensen zich minder snel of gewoon niet meer gaan uiten, met alle consequenties van dien. Dan kunnen gevoelens, meningen, etc. al snel ‘ondergronds’ gaan en dat is nooit goed. Nooit goed voor 2 kanten, als je me begrijpt.
Let wel, beste lezer, ik zeg hiermee dus niet dat bedreigingen, intimiderende woorden, grof taalgebruik, bewust personen diep beledigen en verbaal beschadigen, scheldpartijen etc. getolereerd moeten worden. Die moet je nooit accepteren, of die nu op de persoon gericht is, op diens functie, op een organisatie of op bijv. de overheid breed. Schelden, vloeken en tieren gaat de grens over. Ook bewust een ander willen kwetsen en pijn doen gaat voor mij de grens over. Maar iemand gewoon zonder gedraai, direct en met zeer duidelijke en soms pittige woorden je mening geven is prima. En ja … dat kan zeker pijn doen, so be it! Je bent geen poppetje van suikergoed en het leven is geen suikerspin paradijs.
Bedreigingen en intimidatie zijn altijd en overal en op welke wijze dan ook verkeerd. Zelfs als deze in heel mooie woorden verpakt worden, gaan ze de grens van behoorlijkheid ver over. En helaas, beste lezer, gebeurt dat ook in ons kleine dorp. Je kan het wel of niet eens zijn met iemand als persoon, over diens functioneren, ingezet beleid of wat dan ook, maar bedreigen en intimideren mag nimmer en nooit. Als ik lees en hoor welke bedreigingen geuit worden voor en achter de schermen in ons dorp, schaam ik me zeer. Omdat iemand het niet eens is met een personage of beslissing, wordt er lelijke en dreigende taal geuit naar een persoon, diens partner en zelfs kinderen. Wat ben je dan een zwak en zielig persoon. Eigenlijk niet waard om hier in een column aandacht aan te besteden.
Een persoon die dat openbaar of in het geniep doet, lijkt stoer en krachtig. Maar iemand bedreigen is vooral een groot teken van je zwakte. Je bent een echte loser als je dat doet, want blijkbaar ben je zo beperkt in o.a. je vocabulaire dat je over moet gaan tot dit soort stompzinnig gedoe. Stop daarmee, want je bent echt totaal verkeerd bezig.
Mocht u als lezer zich persoonlijk bekritiseerd of aangesproken voelen, dan is dat dus helemaal prima. Zoals altijd geldt in een column dat de lezer eruit haalt wat er wel of niet voor hem of haar inzit. En ja, soms sta ik daarmee op andermans gevoelige tenen, doet misschien een beetje zeer, maar je zal er vast niet aan onderdoor gaan. Zie het maar als een soort spiegel; is ook niet altijd leuk om in te kijken naar jezelf, kan best confronterend zijn wat je dan ziet. Confronterend, maar misschien ook wel leerzaam, kwestie van omdenken.
Ik wens u allen een week vol nuttige feedback toe. Wees veilig en blijf veilig.
Peter de Borst
verhalenverteller, spreker, woordkunstenaar en columnist bij GaafWoord
Let op! Een column bevat altijd een mening en mag prikkelen. Dit artikel staat dan ook op de pagina Opinie. Elke lezer mag een column aandragen (let op: de column is echt een column en geen ingezonden brief).