door Peter Donk
SLIEDRECHT – Inwoners en andere betrokkenen konden donderdagavond 8 september 2022 in het Griendencollege aan de Prof. Kamerlingh Onneslaan terecht om meer te horen over het RIVM-PFAS-moestuinonderzoek en de eventuele gevolgen voor de gezondheid. De avond was georganiseerd door de gemeenten Dordrecht, Papendrecht, Sliedrecht en Molenlanden. Verschillende milieuwethouders zaten in de zaal. Er was opvallend genoeg niemand vertegenwoordigd namens chemiebedrijf Chemours op de avond.
De opkomst was groot. Tijdens de bijeenkomst in de aula van het VMBO kwamen de mensen meer te weten over de uitkomsten van het moestuinonderzoek, de resultaten en konden ze vragen stellen over het eten van groenten en fruit uit de (moes)tuin. (Foto Peter Donk / Sliedrecht24)
Tekst gaat verder onder foto.
Buiten protesteerden een groep Sliedrechters, die ook iedere zaterdagmorgen voor de poort van Chemours nu al enkele jaren ‘vervuilde grond’ uitstrooien. PFAS zijn schadelijk voor het milieu en ze hopen op in het menselijk lichaam. Toxisch voor mens en milieu. Het zijn ‘forever chemicals’. Persistent en hittebestendig tot 1100 graden celsius. (Foto Peter Donk / Sliedrecht24)
De Sliedrechtse wethouder Roelant Bijderwieden (VVD) van Milieu en Dossier Chemours sprak namens zijn collega’s uit de andere gemeenten. Hij verzekerde de volle zaal dat de gemeenten zich blijven inzetten voor ‘nul uit de pijp’.
Gevolgen
De GGD Zuid-Holland Zuid ging donderdagavond in op de gezondheid en de PFAS. Arts Henk Klapwijk voerde het woord. Er zijn grote gezondheidseffecten voor wie PFAS binnenkrijgt. Bij een grote hoeveelheid in het bloed kan het gevolgen hebben voor je immuumsysteem, de leverfunctie, verhoogd cholesterol, voortplanting (iets lager in geboortegewicht) en mogelijk kankerverwekkend (nier en teelbalkanker). “De kans op ziekte is beperkt, maar het is goed dat het onderzoek doorgaat”, sprak Klapwijk. Te veel PFAS sluit gevolgen voor de gezondheid niet uit. “Zet de vis maar terug en eet hem niet op”, sprak de arts. Ook de GGD Zuid-Holland Zuid vindt het wijd verspreid in leefomgeving van PFAS onwenselijk. Er is onderzoek geweest rond de fabriek Chemours, maar volgens Klapwijk komt kanker niet meer voor dan in de rest van Nederland. Het advies is beperk blootstelling aan PFAS. “Let op de chemische stoffen in producten, moestuin, vis…”, sprak Klapwijk. Er ligt volgens hem een voorstel voor een Europees verbod op PFAS. Wie vragen heeft, kan een e-mail sturen naar: mmk@ggdzhz.nl
Nieuwe inzichten
Tessa Pancras van het adviesbureau Arcades gaf meer uitleg over het moestuinonderzoek. Het bedrijf leidde het proces rond het RIVM-moestuinonderzoek. In het jaar 2017 / 2018 was het eerste moestuinonderzoek. Toen was het advies om tot een kilometer van de fabriek met mate groenten en fruit te eten uit de moestuin. Nu wordt geadviseerd dat niet meer te doen. Er kwamen nieuwe inzichten. Inname grenswaarde was 12,5 ng/kg lichaamsgewicht per dag, dat is nu 4,4 ng/kg lichaamsgewicht per week. Dat is 0,63 ng/kg lichaamsgewicht per dag. Er is voor dit moestuinonderzoek uitgebreid bemonsterd. In 2017 waren er 81 monsters; nu 696. In 2017 waren er tien complexen onderzocht; nu op 22 plaatsen. Pancras ging vooral in op de details van het onderzoek, hoe het is uitgevoerd en de conclusies. Het was ook wel een hele technische uitleg en dat had misschien wat eenvoudiger gemoeten om de aanwezigen goed te informeren. Het leidde prompt tot vragen als ‘wat betekent het nu voor mijn moestuin!’ De berekening is gebaseerd op heel het jaar eten uit de moestuin. Er werden nog veel vragen gesteld. Resultaten van de grond en wateranalyses volgen dit najaar.