Het is altijd weer afwachten met welk verkiezingsprogramma een politieke partij komt. Elke 4 jaar gaat de lokale politiek achter de schermen al vroeg hard aan de slag om een enigszins logisch programma op het (digitale) papier te krijgen.
Hoeveel stemmers zullen er nu echt hun stem door laten bepalen, vraag ik me af. Wordt het wel gelezen of is het meer een soort verplicht gebeuren? Want ja, helemaal niets als leidraad laten zien is ook zo wat.
Ik ben zelf iemand die goed de verkiezingsprogramma’s leest van die partijen die eventueel kans maken op mijn stem. Want een leuk lachend gezicht in de media, wat mooie woorden bij een interview, een flyer omfloerst met zoetigheid of een pakkende quote zegt mij persoonlijk helemaal niets. Jou wel?
En toch blijft de vraag me bezighouden. Hoeveel mensen lezen nu eigenlijk zo’n programma vol wensen, doelen en plannen?
Wat voor soort kiezer ben jij?
Ben jij iemand die altijd op dezelfde partij stemt? Gewoon omdat je niet anders gewend bent vanuit opvoeding? Kan natuurlijk prima, maar stem je dan wel bewust of volg je gewoon de massa uit je eigen bubbel? Dat specifieke stemgedrag zie je bij meerdere partijen in ons dorp, weet ik. Dit soort kiezers leest waarschijnlijk geen enkele letter van het verkiezingsprogramma.
“Ik kom nu eenmaal uit zo’n nest.”
“Iedereen uit mijn omgeving stemt hetzelfde.”
“Ik stem wat mijn ouders altijd stemmen.”
Natuurlijk is het ieders goed recht om te stemmen wat ze willen. En ja, ook al is dat uit gewoonte, traditie of niet beter (willen) weten. Persoonlijk vind ik het aan de ene kant ook wel iets moois hebben, zo’n trouwheid, maar aan de andere kant is het ook best wel oppervlakkig. Stemmen als inwoner is een verworven recht, een die duur betaald is door mensen uit het verleden. Iets waar letterlijk voor gevochten is. Zou mijn stemgedrag dan niet wat meer bewust overwogen mogen zijn? Misschien iets serieuzer dan alleen de massa uit mijn directe omgeving volgen?
Misschien ben jij wel een kiezer die eerst bedenkt en bepaalt welke zaken momenteel belangrijk zijn in het persoonlijke leven. Zo maak ik voor mezelf een top 3 van zaken die op dit moment in mijn leven belangrijk zijn en die ik graag verwezenlijkt zie de komende jaren.
En daar zoek ik dan de partij bij die deze 3 punten ook ver bovenaan heeft staan in haar partijprogramma. Die partij en de daarbij voor mij juiste kandidaat krijgen dan mijn stem en vertrouwen. Dit kan dus per 4 jaar echt verschillen. Dat heeft te maken met mijn eigen leven en situatie en de zaken die op dat moment van belang zijn voor me. Daarom zal ik nooit zo’n stemmer zijn die puur uit traditie, gewoonte of door mijn omgeving beïnvloed mijn stem geeft aan een specifieke politieke partij.
En of die beïnvloeding nu komt van familie, geloofsgenoten, vrienden of drammers op sociale media, ik zou zeggen: “verspil geen moeite aan mij.”
En met mijn top 3 prio neem ik dus ook op de koop toe dat andere punten bij zo’n partij niet goed of helemaal niet passend zijn bij mijn verwachtingen, belangen en wensen. Een 100% score bestaat namelijk niet, mijns inziens. Het is altijd een kwestie van geven en nemen, net zoals met zoveel in het echte leven.
Soms was nieuwe woningbouw van belang en stond die in de top 3 bij me. Maar in een andere fase van mijn leven kan bijv. gezondheid bovenaan staan. Of wat denk je van veiligheid, openbare ruimte, zondagsrust, sportbeleid, vertier, groenbeleid, bereikbaarheid en ga maar zo door.
En ja … bij mij komt ondertussen ouderenbeleid steeds meer om de hoek kijken. Rara, hoe zou dat nu toch komen?!
Welke zaken zijn voor jou de komende 4 jaar van belang? Weet jij je eigen prioriteitenlijstje al?
Natuurlijk verwacht ik niet dat jij als kiezer alle verkiezingsprogramma’s van A tot en met Z gaat lezen.
Zeker ook omdat soms van wat opgeschreven wordt best wel standaard is. Inkoppertjes, zeg maar. Bijv. een partij die kiest voor zorg dichtbij, menselijk en betaalbaar. Tsja, dat zou pas echt interessant zijn als de rest van de partijen kiest voor zorg op afstand, onmenselijk en niet betaalbaar. Een ander voorbeeld is een partij die vindt dat de openbare ruimte in ons dorp veilig en prettig moet zijn voor jong en oud. Oké, benieuwd welke partij dan vindt dat de openbare ruimte onveilig moet worden. U snapt mijn punt, neem ik aan.
Wist je dat er soms ook uit strategisch oogpunt zaken in zo’n programma kunnen staan die snel inwisselbaar zijn tijdens eventuele coalitiebesprekingen na de verkiezingen? Dan lijkt het of ze wat inwisselen (en daarvoor wat terugkrijgen natuurlijk), terwijl de strategen binnen zo’n partij dit gewoon als ‘weggevertjes’ in het verkiezingsprogramma hebben laten zetten. Dit gebeurt echt niet alleen landelijk, maar ook in ons kleine dorp.
Sommige programma’s die ik al zag, zien er best goed uit. Vol mooie foto’s, pakkende zinnen, duidelijke standpunten en zelfs inzichtgevend in wat er afgelopen 4 jaar wel of niet bereikt is door zo’n partij. Andere partijprogramma’s zijn deels lastiger om te lezen. Soms vreemde en geen logische zinsopbouw of van de hak op de tak springend. Mocht je echt niets te doen hebben, dan moet je ze maar eens gaan zoeken en lezen, dan snap je waarschijnlijk wel waar ik op doel. Let wel, nog niet elke partij heeft zijn programma openbaar gemaakt toen deze column geschreven werd.
Ik hoop dat u als kiezer voor de inhoud gaat en niet ‘domweg’ stemt. Natuurlijk blijft het altijd uw goed recht om te doen met uw stem wat u wilt. Het is zelfs uw recht om domweg te kiezen, hoe mooi is dat. Maar een beetje inhoud mag toch wel verwacht worden van de Sliedrechtse kiezer? Wel zo fair, want wij als kiezers verwachten toch ook een beetje inhoud van de partijen en de lokale politici?
Succes met lezen van alle programma’s en bepalen van uw hopelijk ‘bewuste’ stem.
Peter de Borst
verhalenverteller, spreker en woordkunstenaar bij GaafWoord
Let op! Een column bevat altijd een mening en mag prikkelen. Dit artikel staat dan ook op de pagina Opinie. Elke lezer mag een column aandragen (let op: de column is echt een column en geen ingezonden brief).