VERKIEZINGSCOLUMN: ‘Politiek spel’

Je kent vast wel de uitspraak ‘het politieke spel’. Dit suggereert dat de politiek een soort spelletje is. En helaas kan ik vanuit de praktijk beamen dat dit soms niet ver naast de waarheid zit. Veel debatten in de landelijke arena, maar ook in de lokale raadsvergadering zijn een spel. Een spel tussen woordvoerders van partijen die hun punten duidelijk proberen te maken, terwijl iedereen elkaars standpunten al lang 100% kent. Een spel voor de bühne, zou je kunnen zeggen. Vooraf is vaak al bekend wie welke motie of amendement wel of niet gaat steunen en alle woordvoering daaromtrent is meer voor de show. Want de loopgraven zijn reeds gegraven, de stellingen zijn bezet en niemand laat zich tijdens een debat overtuigen tot een geheel andere keuze tijdens de stemming over een agendapunt. De keren dat dit wel voorkomt, zijn op 1 hand te tellen.

Nu ben ik wel benieuwd met welk spel we de verkiezingsperiode op weg naar de gemeenteraadsverkiezingen in ons dorp kunnen vergelijken. In ieder geval niet met Memory. Want politici en ook partijen zijn ware kunstenaars om zaken te vergeten uit ver of recent verleden. Soms onbewust, maar helaas ook regelmatig heel bewust. Verkiezingsbeloften uit vorige raadsperioden zijn opeens niets meer waard. Er wordt niet meer over gesproken of men herkent zich in bepaalde gedane uitspraken niet. Alsof het verleden er niet is geweest. “Daar heb ik geen actieve herinnering aan.” En ja, er zijn zelfs politici die de dag na de verkiezingen de gedane beloften van de dag tevoren al weer zijn vergeten. Nee, ‘Memory’ is niet het juiste spel.

Mens-erger-je-niet komt misschien wel meer in de buurt, al zou de naam ook burger-erger-je-niet kunnen zijn, als ik meerdere reacties onder de politieke berichten lees op sociale media. Het lijkt wel alsof steeds meer mensen zich geërgerd voelen. Of is dat altijd al zo geweest? Worden we nu door de hele sociale media hier meer mee geconfronteerd dan voorheen? Al hebben sommige personen het ‘zich ergeren’ ook wel tot eigen professie verheven, lijkt het. Tsja … of je daar dan zelf een leuker, mooier en fijner mens door wordt, is de vraag. 

Stratego zou ook nog kunnen. Binnen de politieke partij heb je namelijk echte strategen (campagneleiders), spionnen (luistervinkje spelen), verkenners (vooruitgeschoven posten die met eventuele toekomstige coalitiepartners nu al moeten aanpappen), mineurs (‘aanvallen’ en ‘bommen’ van de tegenstander onklaar maken) en zelfs heuse admiralen en maarschalken. Vaak zijn de lijsttrekkers en wethouderskandidaten de aangewezen personen voor deze laatste belangrijke speelstukken.

“En wie is dan de vlag?” merkt iemand scherp op. Dat is natuurlijk een plek in het college op het pluche naast de burgemeester. Want als je daar komt te zitten, heb je het spelletje van de verkiezingen gewonnen.

Het spel kwartetten is ook heel goed mogelijk. De diverse partijen proberen zoveel mogelijk ‘plaatjes’ te vinden (lees: kiezers), want hoe meer plaatjes, hoe meer kwartetten (zetels) je binnenhaalt.

Kwartetten is eigenlijk een soort plaatjes sparen. Ik krijg hier spontaan een creatief idee!

Voetbalplaatjes sparen kennen we allemaal toch? Waar blijft de verkiezingsstunt van de gehele Sliedrechtse gemeenteraad om verkiezingsplaatjes uit te brengen? Bijvoorbeeld van elke partij de eerste tien kandidaten op de kieslijst op een individueel plaatje. In 2026 doen in ons dorp 7 partijen mee, dus dan heb je 70 plaatjes te sparen. Natuurlijk zit er dan ook nog een extra plaatje per partij bij waar ze alle 10 als groep gekleurd opstaan. Een spaaractie van 77 te sparen plaatjes met onze dorpse helden. Ik stel dan voor om dit keer niet de lokale supermarkt hierbij te betrekken, maar de wekelijkse markt. Wie weet veroorzaakt het een ware run op de woensdagmiddagen komende weken van jong en oud. Hoe gaaf zou dat zijn, een win-winsituatie, zou ik zeggen. Het oude gezegde op de markt ‘Uw gulden is een daalder waard’ krijgt dan een vernieuwde versie met ‘Uw euro is een plaatje waard’.

De griffier kan dan zelfs bijv. 1 week voor de gemeenteraadsverkiezingen een echte raadsplaatjesruilbeurs organiseren. (mooi woord voor galgje) Iedere inwoner kan dan zonder schroom gaan zoeken en graaien om bijv. de zeldzame D66-plaatjes te verkrijgen. Die moet je echt hebben, want voor je het weet zie je ze nergens meer. Of misschien heb je heel veel dezelfde en overbekende plaatjes en wil je ook wel eens wat anders dan SGP-CU of PRO Sliedrecht. Op zo’n ruilbeurs kan het allemaal.

Natuurlijk moet er ook een plakboek komen, waar elk plaatje zijn of haar eigen plekje krijgt. Dat kan dan bijv. een afbeelding zijn van een locatie in ons dorp, waar betreffende kieslijstkandidaat iets mee heeft. Leuk stukje tekst eronder over desbetreffende persoon en diens gekozen locatie, en het plakboek wordt zo een echt verzamelobject. Natuurlijk zien we zeker de Grote Kerk, Elektra en het Raadhuis terug.

Ik kan nu ook bijna al voorspellen wie er in de weilanden in Sliedrecht-Noord gaat staan ter promotie van het volbouwen. En reken maar dat ook ons prachtige zwembad dan de nodige aandacht zou krijgen. Hoop wel dat de kandidaat dan niet in zijn zwembroek of badpak op het plaatje gaat komen. Al zou zo’n plaatje door bepaalde verzamelaars wel extra gewild kunnen zijn.

Wie weet worden we nog eens verrast en krijgen we zomaar nieuwe inzichten door de diverse kandidaten op de kieslijsten. Ik laat me namelijk graag verrassen, u ook? Misschien leer ik nog wel iets nieuws over mijn dorp op deze wijze. 

Maar laten we wel reëel blijven, beste mensen. Bovenstaande als verkiezingsstunt hoeven we niet echt te verwachten, toch? Creativiteit is niet voor iedereen weggelegd, zelfs niet in campagnetijd. Politieke partijen, maar ook inwoners, kiezen graag voor het bekende. En houden het liefst alles zoals het was. Dat voelt veilig en vertrouwd. Maar het is ook best wel saai en voorspelbaar, of niet?

Hoe speelt u dit jaar het verkiezingsspelletje? Speelt u het weer mee zoals alle voorgaande jaren? Of bent u als kiezer eens creatief, juist omdat de politiek dat vaak niet is? Ik ben benieuwd, want dan zou het spel zomaar eens heel anders gespeeld kunnen worden met andere winnaars en andere verliezers.

En ook al is de politiek vaak een spelletje … laten we het wel serieus en eerlijk spelen.

Peter de Borst
verhalenverteller, spreker en woordkunstenaar bij GaafWoord

Let op! Een column bevat altijd een mening en mag prikkelen. Dit artikel staat dan ook op de pagina Opinie. Elke lezer mag een column aandragen (let op: de column is echt een column en geen ingezonden brief).