door Peter Donk
SLIEDRECHT – Terwijl burgmeester Jan de Vries (CDA) vakantie houdt – de man van grote woorden over respect, fatsoen, verbinden en integriteit – grijpt raadslid Jan Pieter Verweij (SGP-ChristenUnie) zijn kans met verwijtende woorden uit te halen naar het College van B & W, met name naar Slydregt.NU. Dat doet hij woensdag 29 juli 2026 in de rubriek Opinie & Debat in het Nederlands Dagblad onder de kop ‘Lokaal samenwerken met radicaalrechts is onverantwoord’. Met name de lokale politieke partij Slydregt.NU geeft Verweij ervan langs en daarmee zet hij volgens fractievoorzitter Mark Jongeneel (Slydregt.NU) de relatie op scherp. “We hebben nu reces, maar ik heb de inhoud tot mij genomen. Ik verwacht dat meneer de burgemeester, die erg van fatsoen is, Jan Pieter Verweij tot de orde roept. En ik hoop dat De Vries hier ook rechtlijnig in is. Deze aantijgingen kunnen mensen op hele rare gedachten brengen”, aldus Jongeneel.
Volgens Slydregt.NU is er sprake ‘demografische verandering’. “Dat is gewoon een feit. Het is gewoon zo! Met demografische verandering bedoelen wij dat de samenstelling van de bevolking door langdurige immigratie en een relatief hoge bevolkingsgroei onder groepen met een migratieachtergrond zichtbaar verandert. Dat is geen complottheorie, maar een demografische ontwikkeling die ook uit bevolkingsstatistieken blijkt. De politieke vraag is vervolgens hoe je die ontwikkeling waardeert en welke gevolgen je daaraan verbindt. Wij vinden dat dit onderwerp bespreekbaar moet zijn, zonder dat mensen direct worden weggezet als radicaal-rechts”, reageert Jongeneel, die vindt dat Verweij al enkele weken de boel aan het ‘ophitsen’ is. Hij vindt verder dat met de tekst van Verweij het hele College van B & W wordt aangevallen en dat burgemeester Jan de Vries het raadslid Verweij tot de orde moet roepen. (Archieffoto Gemeente Sliedrecht)
“Samenwerking met een radicaalrechtse partij, tempert haar angst- en haatzaaierij niet”, merkt Jan Pieter Verweij, actief in de Sliedrechtse politiek, voor de ChristenUnie. Hij ziet daarin een les: “Samenwerking met radicaal-rechts is onverstandig.”
Haat- en angstzaaien
“In veel gemeenten hebben radicaal-rechtse partijen terrein gewonnen. Begrijp mij goed: wie kritiek heeft op het asielbeleid of de komst van een vluchtelingenopvang, label ik niet meteen als radicaalrechts. Zelf hamer ik immers ook op de noodzaak van een strenger migratiebeleid, goede participatie met omwonenden en een serieus integratie- en veiligheidsbeleid. Ik spreek pas van radicaalrechts wanneer sprake is van haat- of angstzaaien jegens een bevolkingsgroep (bijvoorbeeld vluchtelingen), wanneer democratische en rechtsstatelijke instituties worden aangevallen, en wanneer in het publieke debat gebruik gemaakt wordt van nepnieuws en persoonlijke aanvallen. Vanwege dat laatste probeer ik het steeds te houden bij kritiek op de inhoud en op de stijl, en het buiten het persoonlijke te houden”, schrijft Verweij.
Verwijten
Verweij bericht verder: “Angst- en haatzaaien spelen in op primaire emoties en ondergraven het debat en de besluitvorming op basis van inhoudelijke argumenten. De anti-azc-partij in Sliedrecht bereikte hierin een nieuw dieptepunt toen zij in de zomer van 2025 fulmineerde dat gemeentebestuurders ‘bloed aan hun handen’ zouden hebben bij het doorzetten van de azc-plannen. Dit soort taal vergiftigt de sfeer en voedt de angst bij de achterban. Die angst is na een formatie niet zomaar weg. Al helemaal niet als de fractievoorzitter van deze partij het op sociale media (X) niet kan laten om te spreken over omvolking (of demografische vervanging), een islamolinks complot etc. Dat deze partij in Sliedrecht nu met de lokale partij Pro Sliedrecht én Groenlinks-PvdA in een college zit, tempert haar politici hier kennelijk niet in. Het illustreert waarom samenwerken met een dergelijke partij onverstandig is.”
Onbedwingbare neiging
Het aanvallen van democratische en rechtsstatelijke instituties is volgens Verweij zo’n andere onbedwingbare neiging die niet zonder gevolgen blijft. “In ons Sliedrechtse voorbeeld zijn dit aanvallen op de ‘ongekozen burgemeester’ wiens onpartijdigheid steeds in twijfel wordt getrokken. Daarnaast is er het lekken uit vertrouwelijke overleggen, waarmee de lokale krant werd gehaald. Ook zijn er zich herhalende uitspraken over zogenaamde kartelpartijen, over onwelgevallige wetgeving, zoals de spreidingswet en de verplichting om statushouders te huisvesten, werd geroepen dat hier niet aan gehouden hoefde te worden.
Na de formatie houdt die onbedwingbare neiging niet op: ook na een compromis over een azc en statushouders wordt de mening over de spreidingswet en soortgelijke wetgeving gewoon nog geventileerd. Dit maakt een coalitie met een dergelijke partij instabiel”, aldus Verweij.
Rollen omdraaien
Ook het inzetten van nepnieuws en persoonlijke aanvallen in het publieke debat, zorgen volgens Verweij voor toenemende instabiliteit van het gemeentebestuur. Verweij: “In ons lokale voorbeeld: nog tijdens de formatie riep de voorman van de anti-azc-fractie dat de burgemeester van Nijmegen in coronatijd ‘bloed aan zijn handen’ had gekregen. En steeds worden de rollen omgedraaid. Als wij deze fractie confronteerden met hun uitspraken, werd óns polarisatie en haatzaaien verweten. Op een feitelijke manier noemen op welke wijze radicaalrechts politiek bedrijft, en wat dit doet met de lokale democratie, wordt omgedraaid en bestempeld als een beschuldigende en aanvallende tactiek van mijn fractie.” “Als je geen veiligheidsplan hebt met een AZC, dan heb je bloed aan je handen. Het wordt totaal uit context getrokken”, reageert Jongeneel.
Verzoekt sfeer
Radicaalrechts zaait volgens Verweij angst en haat, valt democratische en rechtsstatelijke instituties aan, en bedient zich van nepnieuws en persoonlijke aanvallen. “Los van de verdere standpunten verziekt dit gedrag de sfeer in het gemeentebestuur, wordt het vertrouwen in de lokale politiek geschaad, en zorgt het voor permanente instabiliteit. Radicaalrechts betrekken bij een formatie of een college, zorgt niet voor meer volwassen gedrag. In Duitsland handhaven politieke partijen daarom een ‘brandmauer’ rond radicaalrechts; daar wordt dus absoluut niet samengewerkt. Om de lokale democratie heel te houden, is dat voor Nederland (of Sliedrecht) ook geen gek idee”, bericht Verweij.
Samenwerking
Jongeneel vindt dat Verweij al langere tijd de boel loopt op te hitsen en de verstandhouding op scherp zet. “Hij verwijt mij en onze partij van alles. Dan ben je gewoon extreem links! Want die willen het democratisch proces uitschakelen en politieke opponenten buiten spel zetten. Hij noemt ook ‘brandmauer’. Dat is toch raar en gek. Dat is heel ondemocratisch. Als je een grote groep niet mee laat doen, dan krijg je problemen”, stelt Jongeneel, “Dit college kan je niet als rechts neerzetten. Nu is het zo dat déze partijen het college vormen, Dat deed jaren de SGP-ChristenUnie en wij willen alleen maar samenwerken.”