door Peter Donk
SLIEDRECHT – Grote kans dat de SGP-ChristenUnie Sliedrecht als winnaar van de gemeenteraadsverkiezingen niet terugkeert in het College van B & W 2026-2030. Dat blijkt vrijdag 29 mei 2026 uit een veertien pagina’s tellend verslag over de verkenningsfase van verkenner / beoogd formateur Arjen Overbeek uit Haarlem over de vorming van een college in de gemeente Sliedrecht. Overbeek adviseert dat Slydregt.NU, PRO Sliedrecht en GroenLinks-PvdA met elkaar verder praten. Dinsdag 2 juni 2026 bespreekt de gemeenteraad de uitkomst van de verkenning en hoe verder als Overbeek uitleg komt geven.
“Inwoners zijn trots op het dorp en verdienen dan ook een gemeentebestuur dat oog heeft voor de ontwikkelingen in het dorp, onder de mensen, en een herkenbare bestuurslijn voor de komende jaren uitzet die past bij de ambities van het dorp. Uw raad als geheel en een nieuw college in het bijzonder dragen daarin een grote verantwoordelijkheid om de verkiezingsuitslag recht te doen. Samen met de inwoners en gebruikmakend van de mogelijkheden die de regio u biedt”, stelt Overbeek in de eerste regels van zijn verslag, “Van mijn kant spreek ik de wens uit dat u elkaar blijft opzoeken. Het dorp is veranderd in vergelijking tot 12 jaar toen ik bij u als raadsgriffier vertrok. De wereld verandert. Ook de politieke verhoudingen, qua aantal zetels en omgang met elkaar, in Sliedrecht is anders. Blijf met eenieder in gesprek. Zoek elkaar op. Wees daarin proactief. (Archieffoto GroenLinks/PvdA Haarlem)
Hoe een uiteindelijk akkoord eruit moet zien, weet Overbeek wel. “Ik adviseer u dan ook in het vervolgproces een collegeakkoord op hoofdlijnen met heldere uitspraken op te stellen. Ik adviseer geen ‘uitgewerkt tot achter de komma’ akkoord, maar wel een compleet akkoord als het gaat om de belangrijke onderwerpen en de gewenste richting. Daarbij adviseer ik de delegaties in de volgende fase ook bij de andere fracties ruim voor de afronding input op te halen en hen te laten reflecteren op een eerste voorlopig concept in een bijeenkomst om daarna tot een afronding van de formatie te komen. Op deze wijze kan invulling worden gegeven aan een nieuwe bestuurscultuur en een collegeakkoord op hoofdlijnen”, vindt Overbeek.
Opties
De brieven van beide verkenners gaven hem aan, en ook Overbeek heeft na een gesprek met de beide grootste partijen moeten constateren, dat de combinatie SGP-ChristenUnie en Slydregt.NU er niet in zit. Overbeek: “Beide delegaties gaven wel aan dat zij graag onderdeel wenst uit te maken van een college. Slydregt.NU wil daarbij graag met PRO Sliedrecht en GroenLinks-PvdA en de delegatie van SGPChristenUnie kiest ervoor om samen met het CDA een combinatie te willen maken met PRO Sliedrecht en GroenLinks-PvdA. In de afgelopen twee maanden is geen verschuiving in de eerste voorkeursvarianten van de vier delegaties gekomen. Ook niet nadat delegaties elkaar zelf hadden opgezocht (buiten de verkenner om) voor een gesprek. Ook was er geen verschuiving op de voorkeursvarianten bij een of meerdere delegaties waarneembaar in de combinatiegesprekken, waarbij ik aanwezig was. Wel werd duidelijk
dat alle fracties min of meer inhoudelijk toenadering zochten.” Het voortzetten van de huidige coalitie is volgens Overbeek immers getalsmatig geen optie. “Bijvoorbeeld bij de SGP-ChristenUnie over de zondagsrust, Slydregt.NU over de Spreidingswet/AZC, PRO Sliedrecht over de woningbouw in Noord zonder nu al helder te hebben wat de grenzen in dit schuiven kan opleveren, zo is mij in verschillende gesprekken duidelijk geworden”, aldus Overbeek.
Voorkeur
In de vele gesprekken die Overbeek in diverse samenstellingen met de delegaties heeft mogen voeren, werd volgens hem steeds duidelijker dat daarmee de sleutel tot een nieuw college ligt bij de fracties van PRO Sliedrecht en GroenLinks-PvdA. Zowel SGP-ChristenUnie als Slydregt.NU heb ik met dit gegeven in het combinatiegesprek geconfronteerd. Met in het achterhoofd dat de delegaties van SGP-ChristenUnie en het CDA elkaar vasthielden. De delegaties van PRO Sliedrecht en GroenLinks-PvdA hadden in gesprekken met mijn voorgangers hun beider voorkeursvariant doorgegeven, te weten Slydregt.NU, PRO Sliedrecht en GroenLinks-PvdA. Dit werd herbevestigd in de een-op-een gesprekken”, stelt Overbeek vast, “In de twee gesprekken samen met PRO Sliedrecht en GroenLinks-PvdA en resp. Slydregt.NU en SGP-ChristenUnie kwamen diverse inhoudelijke wensen en mogelijkheden en bestuursstijlen op tafel. Daarbij hebben de delegaties van PRO Sliedrecht en GroenLinks-PvdA hun zorg gedeeld over de recente gebeurtenissen en dit samen uitgebreid met de delegatie van Slydregt.NU besproken. Zo ook over de bestuursstijl in raad en in coalities in de afgelopen jaren met SGP-ChristenUnie. In de gesprekken met PRO Sliedrecht en GroenLinks-PvdA op 20 mei gaven beide aan dat zij, ook na gesprekken met hun achterbannen, de variant met Slydregt.NU het onderzoeken waard vinden. Dit mede doordat beide fracties verwachtten meer van hun inhoudelijke wensen met Slydregt.NU dan met SGP-ChristenUnie kan worden gerealiseerd en daarbij aangegeven dat zij minder verwachten van SGP-ChristenUnie, zeker in combinatie met het CDA, dat echt verandering komt in wat er volgens hen in Sliedrecht moet worden inhoudelijk opgepakt en veranderd.”
Verklaring
“Echter de onrust van het weekend van 9 mei en daarna lag ‘zwaar op de maag’. Daarom heb ik PRO Sliedrecht en GroenLinks-PvdA aangegeven dat voordat ik kan beginnen aan een eindadvies ik het wenselijk acht om een korte schriftelijke intentieverklaring over Spreidingswet/AZC te hebben, zonder nu al te gaan formeren”, vond Overbeek. De dagen erna ontving hij de volgende verklaring: “Partijen spreken uit dat de opvang van vluchtelingen gebeurt overeenkomstig de geldende wet- en regelgeving. De eerder gemaakte afspraken met de gemeente Alblasserdam over het huisvesten van statushouders in ruil voor het realiseren van extra opvangplekken in Sliedrecht wordt heroverwogen. Onvoorziene omstandigheden die buiten de geldende wet- en regelgeving vallen worden ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd”, ondertekend door de delegaties van Slydregt.NU, PRO Sliedrecht en GroenLinks-PvdA.” Voor de volgende stap is volgens Overbeek onderling vertrouwen in elkaar en de wens om eruit te komen essentieel. Overbeek: “De drie delegaties hebben dit tegen mij op donderdag 28 mei onomwonden uitgesproken. Echter, de ‘inhoudelijke’ weg om te komen tot een nieuw college en een collegeakkoord zal niet eenvoudig zijn. Dat zou idem gelden wanneer in dit advies een andere kerncombinatie van SGP-ChristenUnie, PRO Sliedrecht en GroenLinks-PvdA voor zou liggen. Met de kanttekening dat SGP-ChristenUnie en CDA elkaar houden. Alles overziend betekende dit voor nu mijns inziens nog geen akkoord. De kerncombinatie Slydregt.NU, PRO Sliedrecht en GroenLinks-PvdA vormt wel een meerderheid, zoals in meer gemeenteraden in het land. Een grotere meerderheid was en is gewenst. Maar wanneer de twee grootste partijen er samen niet uitkomen, en een van hen met andere fracties elkaar wel vinden om hun verkiezingsprogramma’s te verwezenlijkheden, daarbij onderling vertrouwen uitspreken en samen aangeven verantwoordelijkheid te willen nemen om het dorp te gaan besturen, ligt er weinig meer in de weg om te komen tot de volgende stap.”
Geen CDA
Vrijwel gelijktijdig met de verklaring kwam het bericht van de CDA-delegatie dat Rens den Besten kandidaat-wethouder is. Overbeek: “Dat heeft mij doen besluiten om een gesprek met Slydregt.NU, PRO Sliedrecht, CDA en GroenLinks-PvdA te arrangeren. De twee actuele gebeurtenissen van vrijdag 22 mei en de gelegenheid van het Pinksterweekend voor alle delegaties om nog een keer goed na te denken over de toekomst van Sliedrecht en hun rol met andere fracties hierin, zou misschien tot beweging in de voorkeursvarianten kunnen leiden. Het is immers de moeite waard voor Sliedrecht om ook deze combi van vier delegaties met elkaar in gesprek te brengen. Niet alleen getalsmatig om een bredere coalitie te vormen, maar het gesprek zou ook een inhoudelijke verrijking kunnen bieden. Helaas heeft de CDA-delegatie met redenen geen gebruik willen maken van dit verzoek, en bleef bij haar keuze van de combinatie SGP-ChristenUnie, PRO Sliedrecht, CDA en GroenLinks-PvdA. Ook in telefonisch contact met delegatieleider van het CDA kon ik niet anders constateren dat dit voor hen dé optie was. Daarmee kon de laatste poging om beweging te krijgen in de eerste voorkeursvarianten en met elkaar in gesprek te gaan om de oude relaties ‘oppositie’ en ‘coalitie’ te doorbreken niet worden gerealiseerd. Het is duidelijk dat we aan het eind van de verkenningsfase zijn gekomen. De kerncombinatie van Slydregt.NU, PRO Sliedrecht en GroenLinks-PvdA is op dit moment de enige variant die op een meerderheid in de raad kan rekenen, en daarmee de formatiefase kan laten starten. Als verkenner kan ik u laten weten dat de drie delegaties van Slydregt.NU, PRO Sliedrecht en GroenLinks-PvdA meer dan nadrukkelijk de wens hebben uitgesproken dat verandering noodzakelijk is in het gemeentebestuur en voor het dorp Sliedrecht. Niet als een doel op zich, maar een basis om een aantal inhoudelijke dossier te aan te passen. Zij hebben vertrouwen in elkaar uitgesproken om de gesprekken gezamenlijk voort te zetten en om als kerncombinatie de volgende fase in te gaan, waarbij zij ook met alle andere fracties inhoudelijk in gesprek willen gaan.”
GroenLinks-PVDA samenwerken met Slydregt.NU (aftreksel van FVD/PVV), dat zou toch ondenkbaar moeten zijn? Dit zou ook voor Pro Sliedrecht moeten gelden. Of Slydrecht.NU zou haar standpunt inzake het AZC moeten laten vallen, maar dan is die partij weer volledig ongeloofwaardig. Ben benieuwd hoe dit zich ontwikkelt.