COLUMN: ‘Stomme column’

 

Afgelopen weken had ik de eer om elke week een column te schrijven rondom de gemeenteraadsverkiezingen in Sliedrecht op verzoek van online krant Sliedrecht24. Daarnaast mag ik al langer columnist zijn bij het radioprogramma Gospelmagazine. En ben ook nog een paar keer gastcolumnist geweest bij een grote zorgorganisatie. 

 

Het is bij Sliedrecht24 en mij zo goed bevallen dat we de samenwerking voortzetten, hoe gaaf is dat! Afgelopen week werd dit symbolisch met een mooie bos bloemen, een handdruk en persmoment inclusief foto bevestigd. Misschien heb je het ergens langs zien komen. 

 

Een column kan over van alles en nog wat gaan. Het mooie is dat een columnist daar de vrije hand in heeft en niet van bovenaf opgelegd krijgt. Gelukkig niet, want dan zou ik er al snel mee stoppen. De kracht van een column is de vrijheid die de columnist heeft. En dat is ook de afspraak die Sliedrecht24 en ik hebben gemaakt. Het geeft gelijk aan wat de basis is van een column… het is de mening, gedachte, wens, analyse, droom of beschouwing van de columnist persoonlijk. Een persoonlijke uiting dus. 

 

Er is eigenlijk geen enkele beperking wat betreft het onderwerp waar zo’n column over kan gaan. Over overlastgevende ellende of feestvierende en polonaise-lopende feestgangers op het Winklerplein. Over wekelijkse avonturen met boodschappen doen of struikelen over een losliggende stoeptegel in de Thorbeckelaan. Over winkelsluitingstijden of het sluiten van drugspanden. Over politieke perikelen of een circus in ons dorp. En die 2 laatsten hebben soms opvallend veel raakvlakken, kan ik u zeggen. 

 

Een mooi gevonden zinsnede is: ‘Aan columnisten wordt een grote mate van vrijheid toegekend in hun columns. Deze vrijheid kan zich ook uitstrekken tot teksten die, als ze buiten een column geschreven zouden zijn, als kwetsend of beledigend gekenmerkt kunnen worden’. Dit geeft aan dat een column cynisch, sarcastisch, scherp of zelfs beledigend opgevat kan worden Gericht op een groep of organisatie. Gericht op een functionaris of politicus. Gericht op feiten of op vermoedens. In principe op alles. 

 

Let wel … het doel is niet kwetsen of beledigen, maar de boel soms op scherp stellen of te prikkelen. Of juist om te relativeren en met een knipoog niet alles in het leven zo serieus te nemen. 

 

Een column is vaak spits en uitdagend. Ik noem dat meestal prikkelend of spiegelend. Een column waar iedereen het 100% mee eens is, is mijns inziens geen goede column. Dan wordt het meer een opsomming van controleerbare feiten of zo, maar zeker geen column. Dus als jij het altijd eens bent met mijn columns… waarschuw me dan snel, want dan ben ik niet goed bezig. Ben jij het vaak niet eens met mijn columns… helemaal perfect.  

 

Ik probeer soms humor in een column te gebruiken. En dan bedoel ik niet een grap of grol, maar meer het spelen met woorden en zinnen. Spelen met de werkelijkheid. Het verweven van zaken die op het eerste oog niet direct iets met elkaar te maken lijken te hebben. Of het gebruiken van woorden waar dubbele lagen of betekenissen in zitten, of een zinspeling op de invulling van de lezer. Want zo werkt het soms … je leest iets en denkt direct ergens aan, ook al wil je dat zelf niet. 

 

Natuurlijk hoef jij die humor en woordkunst niet leuk of grappig te vinden. En je hoeft het ook nog geeneens te begrijpen. Een ieder haalt eruit wat er voor hem of haar in zit. Grappig is dat mensen soms in een column iets lezen of eruit halen wat ik als schrijver nooit bedoeld heb. 

 

Maar genoeg nu over de column en diens schrijver. Laten we het eens hebben over jou, ja jij, de lezer van die columns. Wie zijn nu precies die mensen die een column lezen? Misschien ben jij dat wel. En ws vind jij er dan ook nog wat van. En dat is precies de bedoeling. 

 

Sommigen vinden dat ik te lang schrijf. Of te aanvallend. Te prikkelend, te uitdagend, te overdrijvend, te saai, te slap, te stom… te… Dat is allemaal prima. Nee, dat is zelfs helemaal perfect. Blijkbaar raakt op een of andere wijze de column je. Er zijn mensen die zelfs de moeite nemen om op de column te reageren. In reacties onder de column en soms ook in een persoonlijk bericht. Soms positief en soms negatief. Super, dank daarvoor, ben met beiden blij. Misschien voel jij je aangevallen. Misschien voel jij je te kijk gezet. Misschien voel jij je niet serieus genomen. Misschien voel jij je niet gehoord. Of niet begrepen. Misschien ben je het er totaal niet mee eens. Misschien … Allemaal prima. Op een of andere wijze doet de column je wat. Het prikkelt je als het ware. 

 

Een van de basiseisen voor mij als columnist is dat ik niet op de reacties onder een column ga reageren. Extra uitleg geven of de column uitkauwen voor de lezer zal dus niet gebeuren. In het begin deed ik dat nog wel eens, maar dat is puur ondermijnend bezig zijn als columnist. Een vorm van zelfkastijding. Een columnist die zijn column gaat verdedigen, uitleggen of juist ontleden? Daar is een column echt niet voor bedoeld. 

 

Een ieder haalt eruit wat er voor hem of haar in zit, als er al iets in zit voor de persoon. En de ene keer zit er wat voor je in, de andere keer helemaal niets. En misschien zit er nooit wat in voor je, dat kan ook. 

Maar dan is mijn vraag… waarom lees je ze dan? 

 

Soms betwijfel ik wel of mensen beseffen wat een column is. Welk doel dat heeft. Welk nut? Welk principe erachter schuilgaat. Dus vandaar dit stukje tekst over de column. Zie het maar als een soort aftrap naar wat komen gaat. Is dit stukje tekst dan ook een column? Je zou het bijna denken, maar nee, dit is geen echte column. 

 

Want de komende columns bij Sliedrecht24 gaan altijd over ons mooie dorp Sliedrecht en al het wel en wee, in het groot en klein. Soms over grote zaken zoals onze zeer vieze buurman Chemours en diens crimineel giftig gedrag of de voorzichtige aftastingen vanuit de politieke partijen op weg naar een coalitie die de verkiezingsuitslag ook echt eer aandoet. De andere keer over persoonlijke ergernissen als de buurman weer eens aan het bladblazen is of ik al die telefoonverslavende moeders achter de kinderwagen zie lopen en totaal geen oog hebben voor hun kroost. En de volgende keer misschien wel over burenhulp, groenbeleid, verkeerssituaties, politieke zaken, sociale initiatieven en ga maar zo door.  

 

Dit schrijven voor nu is gewoon een stukje tekst waar jij wel of niet wat van vindt. Zie het als een stukje uitleg over de komende columns. Gratis en voor niets, doe je voordeel ermee, zou ik zeggen. En afsluitend nog 1 tip… Als je mijn columns niets vindt, te lang, te saai, te stom, te prikkelend, kwetsend of wat dan ook… lees het dan gewoon niet. Waarom zou jij jezelf daarmee vermoeien? Besteed je tijd liever aan voor jou zinnigere dingen. Zo simpel kan het leven zijn, toch? 

 

Een hartelijke groet en een mooie week vol positieve uitdagingen toegewenst. Je weet wel… van de Borst van die stomme columns… 

 

Peter de Borst 
verhalenverteller, spreker, woordkunstenaar en columnist bij GaafWoord