De septembermaand laat hier en daar nog een staartje van de zomer zien, maar de herfst klopt al duidelijk aan de deur. Na een zomer met aanhoudende droogte – waarin het landelijke watertekort begin september eindelijk van niveau 2 naar 1 werd teruggeschroefd – mag de regen best komen. Weersdeskundigen voorspellen voor oktober en november flinke hoosbuien en periodes met extreme neerslag. Prima om de watertekorten verder aan te vullen en het grondwaterpeil eindelijk weer wat omhoog te helpen. Maar het zal ook meteen laten zien hoe kwetsbaar onze inrichting is.
Ik ben benieuwd of het deels vernieuwde rioolsysteem in delen van ons dorp – denk aan de Vogelbuurt, Professorenbuurt en de werkzaamheden in de Weren – voldoende klimaatbestendig blijkt. Hemelwater afkoppelen en lokaal bergen is het nieuwe mantra, en terecht. Een actueel onderzoek vol berekeningen van wateradviesbureau Nelen & Schuurmans laat zien dat bij een zeer extreme regenbui 5% van de Sliedrechtse woonpanden wel 15 cm water tegen de gevel aan kan hebben staan, met alle ellende van dien. Dus er ligt zeker een uitdaging in ons dorp.
Zonnestress en extreme hitte kennen we inmiddels. Nu komt water en regen weer centraal te staan. Gelukkig hebben wij Sliedrechters daar een eeuwenlange relatie mee. Als afstammelingen van baggeraars weten we hoe water werkt. En nog verder terug in de geschiedenis waren onze voorouders al meesters in het temmen ervan.
Lang geleden begonnen ze vanaf de dijk het achterland te ontginnen. Ze groeven talloze kleine greppels en slootjes om het water te leiden en af te voeren. In het Sliedrechts heetten die greppels ‘grippels’. Die grippels en de grotere kavelsloten (of perceelsloten) zorgden ervoor dat het moerasachtige veengebied droog genoeg werd om te bewerken. Om de circa 70 meter (vroeger zo’n 100 el) lag zo’n sloot.
Je ziet dat patroon nog steeds in Sliedrecht-Noord, in de weilanden die straks misschien verdwijnen onder stenen en asfalt. Dus als je het nog wilt zien, ga dan snel kijken, want de mens als Rupsje Nooitgenoeg wil zo snel mogelijk uitbreiden en ook dit stukje geschiedenis letterlijk wegwerken onder stenen, asfalt en beton.
Die geschiedenis leeft ook voort in onze straatnamen. Reineweer, Koningsweer, Locksweer, Werensteijn – de hele wijk ‘de Weren’ verwijst ernaar. Een weer was die lange, smalle strook land die tijdens de middeleeuwse ontginning van de huidige Alblasserwaard ontstond. De weren en de grippels maakten het land bewerkbaar en bewoonbaar. Zonder de kennis, kunde en het arbeidsethos van onze knoestige voorgangers stonden wij hier vandaag niet droog.
De plannen voor Sliedrecht-Noord worden concreter. Op 9 september 2026 besprak de Statencommissie Ruimte en Milieu van de provincie het contourenplan. De provincie is positief, maar stelt duidelijke voorwaarden, waaronder stevige borging van water, bodem en klimaat.
Ik ben heel benieuwd of het een wijk wordt die écht bij Sliedrecht past, of weer een generieke nieuwbouwwijk waarin de grippels en weren alleen nog op een informatiebordje overleven. Want water en bodem moeten sturend zijn, zegt de provincie. Maar als we eerst de eeuwenoude greppels en weren dempen om er stenen en asfalt overheen te leggen, en daarna met pompen en betonnen bakken proberen te “sturen”, is dat dan nog wel sturen… of is dat meer dichttimmeren? Dat is ook wel een beetje tegenstrijdig met de recente gemeentelijke oproep om tegels uit je tuin te wippen en voor meer groen en daarmee drainage te zorgen. Vanaf 28 september rijdt de tegeltaxi namelijk weer in ons dorp, dus mocht je het goede voorbeeld willen geven…
Ik mag hopen dat er straks nog ergens een blijvende fysieke verwijzing naar dit stukje verleden te zien blijft? Want het zou zonde zijn als we opnieuw in de valkuil trappen en herinneringen vernietigen voor onze pure uitbreidingsdrift. Voorbeelden genoeg in ons dorp.
En als Sliedrecht-Noord er komt, verwacht ik dat de gemeente straatnamen kiest die echt bij ons horen. Denk aan een Heerlijkhedenbuurt met Naaldwijkstraat, Lockhorstlaan en Niemandsvriendweg – de drie historische heerlijkheden waaruit Sliedrecht ooit bestond. Of een Baggerbuurt met Baggermolenstraat, Vlettenweg en Baggerbeugelplein. Of ga jij meer voor Griendwerkersbuurt, Brijhapperswijk of Elisabethvloedweg?
Wees creatief en laat het horen! Zou toch mooi zijn als de gemeente de creatieve kracht van haar inwoners hierbij betrekt? Ik zou zeggen, beste gemeente, hier ligt een kans op participatie.
De vraag die overblijft is of de moderne Sliedrechter nog even goed bestand is tegen de komende nattigheid als onze voorouders. Als je straks gehuld in regenjas, poncho, paraplu en kaplaarzen door het dorp moppert op het weer, denk dan even aan die knoestige arbeiders die op klompen en in lompen met hun voeten in de bagger stonden te zwoegen. Zodat wij vandaag de luxe hebben om ongeremd te klagen.
Vergeet nooit je eigen geschiedenis en die van de plek waar je mag wonen. Want je kent vast wel het gezegde: ‘Wie het verleden niet eert, is de toekomst niet weerd.’
Ik wens de lezer een mooie week toe vol nieuwe kennis, wijze lessen en misschien natte, maar waardevolle inzichten.
Peter de Borst
verhalenverteller, spreker, woordkunstenaar en columnist bij GaafWoord
Let op! Een column bevat altijd een mening en mag prikkelen. Dit artikel staat dan ook op de pagina Opinie. Elke lezer mag een column aandragen (let op: de column is echt een column en geen ingezonden brief).