COLUMN: ‘Alles voor de vooruitgang’

Het begin van de afbraak van de huurhuizen van Tablis in de Roerdompstraat en Nachtegaallaan in de Vogelbuurt lijkt aanstaande. De eerste woningen gaan in 2028 echt plat en daarmee gaat weer een deel van het vertrouwde uiterlijk van ons dorp verdwijnen. Dit deel van de Vogelbuurt is grotendeels eind jaren 60 gebouwd. Blijkbaar heeft Tablis niet zoveel geïnvesteerd als de eigenaars van de nabije koopwoningen uit dezelfde bouwperiode in dezelfde wijk die nog prima zijn en gretig aftrek vinden bij verkoop.  Waarom zijn deze huurhuizen dan rijp voor afbraak en de koophuizen zeer gewild? De huurhuizen van Tablis aan de Merelstraat (zelfde wijk en bouwperiode) blijven wel staan en zijn zelfs kortgeleden nog deels gerenoveerd. Dus wat is er mis met de huizen die nu gaan verdwijnen? 

 

Mijn woning staat ook sinds 1968 in dezelfde wijk. Mijn partner woont al sinds dat jaar in deze wijk en ziet weer een herkenbaar stukje Sliedrecht vol herinneringen platgaan voor grootse plannen en nieuwbouw. Lijkt allemaal vaak een vooruitgang die met mooie woorden wordt gepromoot, maar voor velen is het juist een groot verlies van hun veilige en vertrouwde huis en haard. Sommige bewoners hebben altijd geïnvesteerd in een leuke inrichting, mooie tuin, schuurtjes en prachtig groen en genieten daar dagelijks van. Maar zien dus op korte termijn alles verdwijnen. 

 

De prachtige magnoliaboom bij een van de hoekhuizen, die al zo lang zijn volle pracht elk jaar trots laat zien, zal zonder enige schaamte neergehaald worden en veranderen in een hoopje houtsnippers. Ook het groen in de openbare ruimte zal zeker deze afbraak en nieuwbouw niet zonder schade doorkomen, schat ik zomaar in. Mocht dit geheel anders zijn, dan hoor ik graag geruststellende woorden van de betreffende wethouder. Maar ben bang dat ook hier de grootse plannen het weer gaan winnen van enig besef van de waarde van volwassen groen en bomen. 

 

Beste lezer, kom snel nog maar eens een keertje kijken naar bijv. de bijzondere en unieke groene treurbeuk met zijn kenmerkende hangende takken, die in het plantsoen aan de Roerdompstraat staat. (laat me graag verbeteren door kenners als het een ander een soort is) Hij staat helaas niet op de gemeentelijke lijst uit 2022 van ‘waardevolle bomen’ (is niet elke boom waardevol, vraag ik me dan af??). Ik maak me ondertussen wel zorgen. Zal deze het overleven? Zal Tablis oog hebben om dit plantsoen en bomen te ontzien? Zal de gemeente hier harde eisen aan stellen? Zal er schade aan ontstaan door machines, grondwerken, etc.? Zal iemand opstaan om op te komen voor deze trouwe groene en waardevolle reuzen? 

 

Boom eruit, boom erin, hoor je wel eens. De zogenaamde herplantplicht wordt vaak als zielig troostbericht in de media geplaatst. Maar ik weet niet of je wel eens gezien hebt waar prachtige volwassen bomen verdwijnen en welke sprietjes er in de praktijk vaak voor terugkomen. Een boom van tientallen jaren oud is niet te vergelijken met een boompje van 3 jaar. Daar gaat weer een hele mensen generatie overheen voordat zo’n boom dezelfde functie heeft. En wat een volwassen boom in de huidige en komende tijden van o.a. hittestress en extreme regenbuien voor waarde heeft hoef ik u toch niet uit te leggen? 

 

Nou vooruit, een paar kleine ‘wist u datjes’: Een volwassen boom levert directe schaduw. Slaat veel CO₂ op. Vangt grote hoeveelheden regenwater op. Eén grote boom heeft veel meer positief effect op het klimaat en de leefomgeving dan een hele groep jonge boompjes. Daarnaast werkt een volwassen boom als een natuurlijke airco. Is van zeer groot belang voor de biodiversiteit. Werkt stress verminderend bij omwonenden.

 

Meer dan genoeg redenen om bewust heel zuinig te zijn op volwassen en oude bomen, toch? Of zijn we het contact met het waardevolle groen om ons heen al zo ver kwijt, dat bomen en struiken op ieder prioriteitenlijstje standaard ontbreekt of onderaan bungelt? 

Nu borrelt er een vraag bij me op die ik wil delen met u. Waarom kunnen we eigenlijk steeds slechter omgaan met alles wat al wat ouder is? 

 

Oude Sliedrechtse watertoren… niets mee doen en lekker laten verpieteren tot hij vanzelf omvalt.
Oude bomen… als ze in de weg staan voor nieuwe plannen, gewoon omhalen. Het is toch maar stom hout met takken en blad.
Oude gebouwen… liefst platgooien en vervangen door moderne gebouwen zonder enige geschiedenis.
Oude volkstuintjes en sociale moestuin… lekker een autoweg eroverheen gooien.
Oude stegen, wegen, stoepen en paden… klinkers of grind eruit en asfalt erin.
Oude weilanden en polders … volgooien met stenen en huizen. 

 

En dit alles natuurlijk onder de zalvende woorden “Het is goed voor de vooruitgang van ons dorp.” U weet er vast nog wel een aantal onder dit rijtje te plaatsen.  

 

O ja, ik heb er ook nog eentje… 

 

Oude mensen… zitten vaak de woondoorstroming in de weg, zijn een gevaar in het verkeer, kosten de samenleving veel te veel medische kosten, kunnen niet meer meekomen met alle ontwikkelingen, werken niet meer dus economisch afgeschreven, treuzelen zo bij de kassa, hebben veel te veel spaarcenten die ze toch niet meer nodig hebben, luisteren slecht, of ze nu doof zijn of niet, zijn gewoon vaak lastig, etc.

 

Tsja… wat zullen we met hen eens gaan doen?  Ach… ben bang dat ze in de nabije toekomst daar ook wel weer moderne oplossingen voor verzinnen. En ook dan zullen ze wel weer mooie woorden erbij verzinnen. Iets in de trant van ‘broodnodige verjonging van de samenleving’ of ‘oud spul moet eerst op’. 

 

Lieve lezer, weet dat u in het Sliedrecht van de nabije toekomst, voor u het beseft, misschien ook gewoon ‘hinderlijk achterstallig onderhoud’ bent dat plaats moet maken voor vernieuwing.

 

Ik wens u allen toe oud te mogen worden. En wees a.u.b. zuinig op hetgeen er nu is, koester dat, want voordat je het weet wordt het afgeschreven en afgebroken. 

 

Peter de Borst
verhalenverteller, spreker, woordkunstenaar en columnist bij GaafWoord