door Hans van der Aa
SLIEDRECHT – Het is een goede traditie rond deze tijd. De overdracht van het Crossline-monument aan het Albrechtplein in wijk Oude Uitbreiding. Woensdagmorgen 16 april 2026 gebeurde dat voor de 40e keer. Sinds 1985 is dit monument geadopteerd door groep 8 van de Henri Dunantschool. Elk jaar dragen de leerlingen van groep 8 deze adoptie over aan de leerlingen van groep 7.
De kranslegging bij het Crossline-monument. De leerlingen leren aan de hand van de geschiedenis en de verhalen van de linie-crossers over de Tweede Wereldoorlog en over deze verzetshelden. Er worden ook gesprekken gevoerd met de kinderen over de betekenis van vrijheid. Hier plaatst een van de leerlingen van groep 7 een witte roos in een vaas. (Foto Hans van der Aa / Sliedrecht24)
Tekst gaat verder onder foto.
Er waren toespraken van de burgemeester en schooldirecteur Wendy de Hoog (zie foto hieronder). De Hoog benadrukte het belang van vrijheid. Vrijheid die elders in de wereld niet vanzelfsprekend is. Zij sprak onder andere: “Ik ben nu 42 jaar en woon mijn hele leven al hier in Nederland in deze omgeving. Daar ben ik dankbaar voor. Dankbaar omdat ik hier in Nederland al 42 jaar in vrijheid en veiligheid mag leven. Mijn ouders hebben ook niet in oorlog geleefd, maar mijn oma wel. Zij vertelde niet veel over die tijd, behalve als ik mopperde over het eten, dat ik niet lekker vond. Ze vertelde mij dan altijd dankbaar te zijn voor het feit dat er eten op tafel staat. Zij had immers wel de oorlog meegemaakt en wist wat het was om weinig te hebben. Weinig eten, weinig zekerheid. Ze had honger. Soms at ze bloembollen om te overleven. Dat is bijna niet voor te stellen…”
Tekst gaat verder onder foto.
Gedichten
Alle aanwezigen bij de ceremonie – dat waren er veel – kregen een boekje met gedichten, die door de leerlingen waren geschreven. Een aantal leerlingen droeg een gedicht voor (zie foto hieronder). Joris schreef een treffend gedicht over zijn overgrootoma:
‘MIJN OVERGROOTOMA
Mijn overgrootoma was 6 jaar toen de oorlog begon,
te jong om te weten waarom.
De wereld werd luid, de dagen werden stil,
en niets ging meer zoals het ooit kon.
Ze hoorde geluiden die geen kind hoort,
zag angst in de ogen om haar heen,
leerde snel te begrijpen wat er gebeurde,
en ontdekte moed die je niet verwacht bij een kind.
Geen spelen meer buiten, geen zorgeloze tijd,
maar schuilen voor wat komen zou,
een jeugd die veranderde in één moment,
in iets wat niemand kiezen wou.
Haar verhaal leeft bij ons voort,
in woorden, in herinnering,
in alles wat wij voelen en onthouden,
blijft wat zij meemaakte dichtbij.
En daarom staan wij hier stil,
bij wat nooit vergeten mag zijn,
want in haar herinnering blijft het leven
van toen – nog altijd dichtbij…’
Tekst gaat verder onder foto.
Plaatselijke historie
Naast de Merwedegijzelaars vormden de Liniecrossers ook een belangrijk onderdeel van de Sliedrechtse historie van de Tweede Wereldoorlog. Vanaf november 1944 waren 21 mannen bereid om berichten, microfilms, koeriers, neergestorte piloten, joden en medicijnen vanaf Werkendam en Sliedrecht via de Biesbosch of de Nieuwe Merwede naar het bevrijde zuiden over te brengen. Met alle gevaren van dien.
Aan het eind van de ceremonie werd de Nederlandse driekleur gehesen door veteranen, ook brachten zij een saluut.
Wim Philipse, oud-directeur van de school, heeft in 1985 het initiatief genomen voor wat is uitgegroeid tot deze mooie traditie. Hij kon vandaag niet aanwezig zijn.