door Peter Donk
SLIEDRECHT – De Maatschappelijke Advies Groep (MAG) is totaal gepasseerd bij de plannen voor de komst van een asielzoekerscentrum (azc). Dat blijkt vrijdagmiddag 3 maart 2023 uit een e-mail aan de fractievoorzitters van de politieke partijen over het plan voor een azc in Sliedrecht. De e-mail van MAG-voorzitter Bas Kurvers is om 16.36 uur aan hen verstuurd en is in het bezit van online krant Sliedrecht24. De MAG stelt zich zeer kritisch op, komt met verschillende adviezen en zegt ook dinsdagavond 7 maart 2023 als wordt besloten over de komst van een azc met twee man te komen inspreken om ‘het advies kracht bij te zetten’.
De MAG van Sliedrecht die sinds november 2022 in het leven is geroepen geeft gevraagd en ongevraagd advies aan het college over ruimtelijke initiatieven. Bas Kurvers (foto): “Dit advies is geschreven met de intentie de besluitvorming beter te maken.” Hij hoopt dat de fracties met (een deel van) de inhoud dinsdagavond ‘hun voordeel doen’. (Archieffoto via VVD Sliedrecht)
De MAG bestaat naast Bas Kurvers uit Arjen van den Dool, Simone Salemans, Riens Koppelaar, Peter Corvers, Michel Nusteling, Ed Zorg, Vincent van Bennekum en Jurian Kraaijeveld. Het College van B & W negeerde de MAG in de plannen rond het azc en de MAG is daarover verbolgen. “Het verbaast ons dat wij als MAG aanvankelijk in het duister zijn gelaten over de plannen van het college om een azc te realiseren in Sliedrecht, omdat wij als adviesgroep juist in het leven zijn geroepen om de stem van de inwoners in een vroeg stadium te vertegenwoordigen bij de ruimtelijke plannen van het college”, aldus de MAG.
Realiteit vergeten
Er is inmiddels contact geweest met de wethouder en die beloofde beterschap voor toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen, maar de MAG voelt zich niet serieus genomen: “De bevoegdheid voor de plannen van een azc zijn formeel weliswaar een bevoegdheid van het college, maar zolang de aanstaande wetgeving over asielopvang er nog niet is, had dit juist ruimte kunnen bieden voor een beter vormgegeven participatieproces. Het lijkt erop dat er een bestuurlijke realiteit is, met veel goede bedoelingen. Maar er lijkt vergeten te worden dat er ook een realiteit voor de huidige inwoners, toekomstige inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers bestaat, voor wie deze ontwikkelingen plotsklaps op hun afkomen.” Deze groepen blijven volgens de MAG nu achter met het gevoel dat hen iets wordt opgelegd. “Dit brengt onnodige onrust en doet onnodig afbreuk aan het vertrouwen in de (lokale) politiek, het draagvlak voor het AZC en potentieel voor de plannen voor de toekomstige wijk Sliedrecht-Noord”, concludeert de adviesgroep.
De MAG zegt uiteraard te begrijpen dat Sliedrecht onderdeel is van de wereld. “En dat we Sliedrecht niet kunnen onttrekken uit de wereld, we verwachten wel dat de MAG wordt meegenomen in de plannen die gemaakt worden voor – en in ons dorp. Zeker wanneer deze zo’n grote impact hebben”, aldus de MAG. Omdat de gemeenteraad op dit moment gevraagd wordt om wensen en bedenkingen mee te geven aan het college ziet de MAG zich genoodzaakt om in dit stadium direct zich tot de gemeenteraad te richten.
Na het lezen van ontwerp raadsbesluit en achterliggende documentatie door de MAG en daarbij ook rekening houdend met het door de gemeenteraad vastgestelde ambitiedocument, komt de MAG met een aantal randvoorwaarden voor het college. “De snelheid van dit besluit laat het lijken alsof er niet voldoende is nagedacht over de volle breedte van de impact van dit besluit op gebied van onder andere het maatschappelijk -, economisch-, sociaal – en veiligheidsperspectief. Het is wenselijk dat er getoetst wordt op de haalbaarheid en de uitvoeringskracht van de gemeente, de uitvoerende organisaties en de plannen voor Sliedrecht Noord”, schrijft de MAG. Volgens hen zou het goed zijn om voor het definitieve collegebesluit niet alleen een procesmatige, maar ook inhoudelijke uitwerking te krijgen. De MAG noemt een aantal punten en is bijzonder kritisch. We citeren hieronder uit het advies:
• Het is verstandig van het college dat het zelf initiatief neemt om over te gaan op actie, voordat er van bovenaf dingen worden opgelegd. We zien dan ook graag dat het college de regie in de volgende fasen vasthoudt.
• In het vervolgproces dient de participatieaanpak helder vorm gegeven te worden met voldoende ruimte voor de betrokkenheid van de inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers van Sliedrecht. Daarnaast zouden we graag op korte termijn een heldere informatielijn zien omdat we merken dat er weinig bekend is over dit onderwerp.
• De insteek om met omliggende gemeenten afspraken te maken is een goede, echter zonder harde en afdwingbare afspraken is er geen noodzaak om meer plekken voor asielzoekers te realiseren dan nodig. Dat zou een harde randvoorwaarde moeten zijn. Geen afspraken betekent geen extra AZC-plekken. Daarnaast vragen we ons af of er voldoende is nagedacht over een waterbedeffect dat kan ontstaan m.b.t. de sociale huur. Als Drechtsteden breed meer statushouders een plaats moeten krijgen, komen er dan gezien de gezamenlijk sociale huurvoorraad en het toewijzingssysteem in de Drechtsteden niet meer mensen van die gemeenten die op de lijst voor sociale huur staan naar Sliedrecht, waardoor de Sliedrechters nog altijd elders een plekje moeten zoeken?
• De gemeente zal een variant uit moeten werken waarbij wordt nagedacht over wat de gevolgen zijn wanneer niet alle gemeenten om ons heen meegaan in het plan om statushouders op te vangen in ruil voor de extra noodopvang die gerealiseerd wordt in Sliedrecht, dan wel dat er sprake is van een waterbedeffect waardoor de druk op de sociale woonvoorraad hetzelfde blijft.
• Er moet meer inzicht en comfort zijn bij het sociale dagbestedingsprogramma en het beoogd gebruik van voorzieningen, welke geboden of gefinancierd zouden moeten worden door het COA. Kosten hiervoor zouden nooit op de gemeentebegroting mogen drukken. Het is raadzaam het maatschappelijk middenveld (verenigingsleven, kerken) op voorhand te betrekken en een link te leggen met relevante voorzieningen die al voorzien zijn voor de realisatie van Sliedrecht-Noord.
• Er wordt gesproken over realisatie van een azc in Sliedrecht-Noord. Er wordt gesteld dat dit toekomstige ontwikkelingen niet in de weg mag staan. Echter het raadsvoorstel spreekt alleen over een minimum aantal jaren (5). Er is geen maximum gesteld, is dat 15, 25 of 50 jaar? Hier schuilt het grote risico dat een tijdelijk azc toch permanent wordt. Zeker gegeven de landelijke druk op het aantal opvangplekken. De ontwikkeling van Sliedrecht-Noord, zoals vastgesteld door uw raad, moet echter voorrang krijgen. Om die reden adviseren we ook een eindtermijn te bepalen. Bijvoorbeeld met een maximale tijd waarna de grond en/of de voorzieningen beschikbaar moeten komen voor de realisatie van Sliedrecht-Noord binnen de in de planvorming gewenste tijd. Dit moet contractueel vastgelegd worden.
• We moeten erop vertrouwen dat het college en de raad zorgen dat de locatie van het azc geen impact heeft op de gebiedsontwikkeling. We lopen het risico dat de wijk wordt gebouwd om het azc heen in plaats van dat er een wijk ontwikkeld wordt waar ook toevallig een azc heeft gestaan.
• Zorg dat het azc toekomstbestendig en duurzaam gebouwd wordt: wellicht kan het azc in de toekomst worden getransformeerd naar seniorenwoningen of starterswoningen. Op die manier kan het fungeren als een aanjager voor de beoogde gebiedsontwikkeling. Hou een materialenpaspoort bij zodat -indien sloop toch aan de orde is- materialen hergebruikt kunnen worden.
• Het is moeilijk uit te leggen dat een azc in zeer rap tempo gerealiseerd kan worden, terwijl starters en andere woningzoekenden in Sliedrecht nog 7 tot 10 jaar moeten wachten op de bouw van hun woning in Sliedrecht Noord. Ons advies is daarom om ook direct (tijdelijke) woningbouw naar voren te halen in de planning om deze te realiseren, voor bijvoorbeeld starters. Een menging van doelgroepen, van vragers én dragers, kan de sociale cohesie versterken.
• De komst van het azc zou een potentieel vliegwiel kunnen zijn voor de gebiedsontwikkeling van een nieuwe wijk in Sliedrecht-Noord. Wanneer dit echter niet het geval is en het heeft juist een drukkende werking (op bijvoorbeeld betaalbare woningen, het park en de sociale voorzieningen), zal er vooraf duidelijkheid moeten zijn over de criteria voor prioritering van de keuzes die er dan worden gemaakt.
• Het financiële effect van de komst van een azc op de grondexploitatie zou inzichtelijk gemaakt moeten worden. Als de komst van een azc de grondexploitatie dusdanig onder druk zet en deze hierdoor niet haalbaar wordt of het ambitieniveau (denk bijvoorbeeld aan de uitstraling van de wijk, het park, aantal betaalbare woningen en maatschappelijke voorzieningen) omlaag moet dan dient het tekort bijgelegd te worden door het COA of moet afgezien worden van een azc.
• Geen desinvesteringen: Keuzes in aanleg van bijvoorbeeld infrastructuur en voorzieningen moeten robuust en duurzaam zijn en zouden direct vormgegeven moeten worden met het oog op de toekomstige wijk.
• In de technische vragen wordt nu alleen verwezen naar de verantwoordelijkheid van het COA, het OM en de politie. Dit is te mager. De komst van een azc zou gepaard moeten gaan met een goed en helder uitgewerkt plan voor de sociale veiligheid, maatschappelijke impact en de (zorg) voorzieningen (ook in relatie tot de stapeling van voorzieningen als ASVZ en Yulius). De kosten hiervan zouden nooit mogen drukken op de gemeentebegroting.
• Neem multifunctioneel ruimtegebruik mee in het ontwerp van het azc: kunnen er bijvoorbeeld zonnepanelen worden toegepast die bijdragen aan de Regionale Energiestrategie, zodat er ruimte vrijgespeeld kan worden in Sliedrecht-Noord voor een groter park?